1991 йил 31 август *** 1991 йил 31 август куни, шанба куни маҳалламиз почтальони уйланган. У пайтда тўйга каттаю-кичик - деярли ҳамма борарди. Тўйлар жуда кеч, кечки 8-9 лардан бошланиб тунги 2-3 гача давом этарди. Одам жуда кўп эди тўйда, келин келгандан кейин қайтворганман (кейин мени қидириб, роса излашгани бошқа бир тарих). Бу тахминан кечки саккиз яримлар эди. Келсам дадам раҳматли ҳали қуриб битказилмаган айвонда телевизор кўриб ўтирган экан. Оқ-қора Рассвет-307 телевизори эди. *** Аввал Каримов сўзлаган. Лекин унинг нутқи жуда узун бўлган. Негадир кейинчалик Каримовнинг ўша катта нутқини фақат мустақиллик эълон қилинган қисмини кўрсатишадиган бўлишди. Ваҳоланки кўп гаплар айтилганди. Мустақиллик эълон қилинганида зал жимиб қолганиям рост. Каримов нега қарсак чалмаяпсизлар, деганидан кейингина овация бўлган. Бу бўйича, яъни Мустақиллик эълон қилинганидан кейин сукунатл пауза бўлгани масаласида орадан йиллар ўтиб ўзимнинг фикрим шаклланди. Ўша чақириқдаги айрим депутатлардан ҳам сўраганман. Йўқ, депутатларнинг аксари қўрққанидан жим қолишмаган. Чунки 1991 йил августда мамлакатда ҳеч кимда ҳеч қандай қўрқув бўлмаган. Ўзбекистон ва ўзбекистонликлар ўша 1991 йил август-декабрь ойларидагидек даражадаги эркинликкача бошқа етолгани йўқ, бу шахсий фикрим. Ўша 4-5 ой бизнинг барча даврлардаги энг эркин кунларимиз бўлган. Қарсак чалинмаганига қайтсак. Олий кенгашнинг 12- чақириқ депутатлари 1990 йил 20 июнда мустақиллик декларациясини қабул қилишган. Де-юре 1991 йил августга келиб мустақиллигимиз эълон қилинганига деярли 15 ой бўлган эди. Фақат мустақиллик куни белгиланмаган, суверенитет ҳуқуқлари реализация қилинмаетган эди. Шунинг учун аксар фикрлайдиган депутатлар каловлангани, ўйланиб қолгани бор гап. Ўша чақириқ депутатлари илк эркин сайловларда сайланганини ҳам инобатга олиш лозим. Қолаверса, парламент сайлаган Президент бу вақтда ҳали Парламентга бўйсунган (ҳа, ҳозир тушдек, лекин тарихимизда шунақа даврлар ҳам бўлган). Парламент унинг таклифларини рад этиши ҳам мумкин бўлган. Каримовдан кейин ҳозир номи тилга олинмайдиган шахс сўзга чиққан. У асосан қизил империя тугагани, ўзбек халқи тарихий орзусига эришгани хақида шоирона сўзларни айтган. Кейин Мустақиллик асослари тўғрисидаги қонун муҳокамага қўйилган. Овоз беришда қаршилар ҳам бўлган. Агар Мустақиллик асослари тўғрисидаги қонунга қарасангиз, ҳужжат преамбуласи Ўзбекистон Республикасининг Мустақиллик Декларациясига асосланиб, дея бошланади. Орадан 30 йил ўтди. Ўша тарихий куннинг қаҳрамонлари кўпи орамизда йўқ. Борлари ҳам ўзаро қарама қаршиликларни, низо ва адоватларини унутган чиқар. Кеча Давлат раҳбари тарихнинг ўзимизга ёққан жойларини олиб, ёқмаган томонини яшириб юрмаслик кераклигини бекорга айтмади. Ҳаммасини борича кўрсатиш лозим. Чунки тарихий оғриқлар ҳам аслида бойлигимиз. Шу маънода халқимизга Олий Кенгаш 12- чақириқ 7- сессиясини тўлиқ форматда кўришга, танишишга имкон бериш керак. Бугун 35 млн.лик аҳолимизнинг мутлақ кўпчилик қисмини 1991 йил 1 сентябрдан кейин туғилганлар ташкил этади. *** 1991 йил 31 августда эфирга берилган бу сессия камида 3 соат давом этган. Телевизорни ўчирганимизда соат 12дан ошган, яъни 1 сентябрь бошланган эди. 1 сентябрь куни дадам Тошкентга 1 ойлик малака оширишга жўнаб кетган. Дадам бирон жойга кетса уйнинг каттаси бўлиб мен қолардим. Ҳа, дарвоқе шу кундан бошлаб Марҳамат-Тошкент йўналишида автобус қатнай бошлаган. Қишлоғимиздаги Рустам ака ва Тўйчи акалар ҳайдовчи бўлган бу автобус 1997 йил баҳоргача, яъни Тожикистон Ҳўжанд йўлини ёпиб қўйганча қатнаган. Талабалигимизда бу автобус биз марҳаматликлар учун нон ва нажот автобуси эди. Аямнинг қирғиз алифбосида ёзган хатлариниям, уйдаги охирги бош узумниям, дадамнинг фақат менга сарф бўладиган ойлигиниям шу автобус етказиб берарди. Майли буям бошқа бир тарих. *** @the_bakiroo