80 шиптир ва нефть боғлиқми? 1 баррель нефть нархининг ўртача ҳисобда 81,35 долларгача (октябрь ойига нисбатан 8,7 фоизга) пасайганига қарамасдан, декабрь ойида Тошкент шаҳрида Аи-80 автобензин ўртача чакана нархи (7611 сўм) ноябрь ойига (7440 сўм) нисбатан 2,3 фоизга кўтарилди. Макроиқтисодий ва ҳудудий тадқиқотлар институти таҳлилининг айрим хулосасалари такрор ва такрор таъкидлаётганимиз нефть нархи ошсаям, тушсаям Ўзбекистонда бензин қимматлашиши ҳақидаги тезисларимизни қисман тасдиқлаган. Нега тўлиқ эмас, фақат қисман? Чунки ҳурматли таҳлилчиларимиз биринчидан, шонли энергетикларимизнинг 80 шиптирига нафақат импорт нефть, умуман нефть ишлатилмаслиги, бу миллий суюқлик газ конденсатидан олинишини инобатга олишмаган. Яъни 80 шиптир ва брент корреляциясини ўрганиш ўзи маънога эга эмас. Айтайлик, шиптирнинг газ конденсатига боғлиқлиги текширилса, янада ҳайратли натижалар чиққан бўларди. Иккинчидан, глобал нефть котировкалари ва Ўзбекистонда бензин нархлари корреляцияси монополистик занжирлар туфайли ишламаслигини юқори октанли бензин мисолида ўрганилиши керак. Чунки айнан 92,95, 98 бензиннинг ўзида ва шу тоифадаги бензин ишлаб чиқариш учун келтириладиган нефтда импортнинг мундарижаси ҳаддан зиёд юқори. Учинчидан, Тошкент витринаси мисолида ўрганишлар доим хато хулосаларга етаклайди (гарчи ҳатто шу витринадаям таклифни қойиллатиб қўйиша олмаётганига қарамай). Таҳлил қамровини кенгроқ, ҳудудлар қирқимида олиш керак. Шунда реал картина янада ойдинлашади ва шонли энергетиклар шимолдаги суюкли оғалари билан бирга бизнинг чўнтакларимизни қанчалик қоқиштираётганини тушуниш осонроқ бўлади.