11K36Telegramda ochish
Макроиқтисодий тенденциялар борасида доим темада бўлган MacroBS постларидаги фикрларга камдан-кам ҳолда қўшилмайман. Лекин бу постдаги хулосаларга, айниқса якуний хулосаларига қўшилмаслигимни айтмасам бўлмайди. Ҳа, бизнинг шароитда девальвация экспортни рағбатлантирмайди. Ўзи иқтисодчилар ўртасида зўр мем бор - Девальвация Афғонистонга ёрдам бермайди, деган. Ҳа, минг афсуски, бизнинг шароитда ҳам девальвация кўпам ёрдам бермайди, аниқроғи экспортнинг ўсиши ва девальвация ўртасидаги корреляция Ўзбекистон мисолида ишламайди. Чунки экспортнинг асосий бозор драйверлари ўрнини бизнинг мисолда уйқашиб кетган омиллар - Евроосиёнинг қоқ ўртасида жойлашганимиз - асосий бозорлардан узоқлигимиз, давлатнинг ўта катта деструктив роли, ички бозорда энергоресурслар арзонлиги сабаб шаклланган нисбий афзалликнинг атайин йўққа чиқарилаётгани, экспортдаги ҳом ашё таркиби юқорилиги, Хитой экспанциясининг таъсири вҳк, вҳк кабилар эгаллаган. Лекин девальвациянинг импортни қисқартиришдаги ва тўлов балансини ушлаб туришдаги ўрни беқиёс. Кўпчиликнинг макроиқтисодчиларнинг стандарт хатоларидан бири - импортнинг фақат товар ва хизматлар жисмоний импортидангина иборат деб ўйлашлари. Афсуски, Ўзбекистон шароитида импорт жамғарилган, ишлаб топилган ва кўзланган капиталнинг олиб чиқиб кетиш канали ҳам, откатлар, ўзлаштиришлар ҳам шу каналдан оқиб чиқади. Импортда давлат ва давлат назорати остидаги субъектларнинг ўрнини ўзингизга бир тасаввур этинг ва контрактларда откат ва ўзлаштиришлар миқёсини чамаланг. Нархи оширилган импорт битимларидан хусусий субъектлар ҳам фойдаланишга мажбур, чунки лойиҳалардаги кўзланган фойдани олдиндан четга чиқариб қўйилмаса, мамлакат ичида уни ишлаб топишга ишонч катта эмас, ҳар ким ва ҳар қандай ҳолатда экспроприацияга учраши мумкин. Анову "Конвертация очилгандан кейин инвестицион товарларга бўлган юқори даражадаги чанқоқлик импортнинг ўсишига сабаб" дея қистириб кетиладиган стандарт ибора эсингиздами? Асли бу чанқоқлик капитал ва пулни импорт орқали четга олиб чиқиб кетишга нисбатан чанқоқликдир. Дарвоқе, янги Ўзбекистонда капитални четга оқиб чиқиб кетиши бўйича изланиш ва баҳолашларнинг ўзи йўқ. Чунки бундан кўпчилик ва ҳатто камчилик ҳам манфаатдор эмас. Шундай экан миллий валютанинг доимий ва сурункали девальвацияси бу "импорт"ни чеклаш йўлидаги, минг афсуски, ягона тўсиқ. Шундай экан валюта курсини активроқ бошқариш эмас, имкон қадар бошқармаслик ва эркин қўйиб юбориш керак. Акс ҳолда аҳволимиз бундан ҳам ёмон бўлади. @the_bakiroo

Ko‘rsatkichda

Xaritada ko‘rish

Arxivda shunga yaqin