2024 йилнинг Иқтисодиёт фани бўйича Нобел мукофоти институтлар қандай шаклланиши ва уларнинг фаровонликка таъсирини ўрганганлиги учун жуда кўпчилик кутганидек Ажемўғли, Жонсон ва Робинсонга берилибди. Нима учун ушбу олимлар мукофотга лойиқ кўрилди? Ушбу олимларнинг асосий ғояси – иқтисодий ривожланиш, бойроқ бўлиш сиёсий институтларга боғлиқ. Улар ривожланишнинг бошқа факторлари – география, мад
Хитой иқтисодидаги секинлашув бугун ғарб иқтисодий медиасинининг кун тартибидаги асосий мавзу. Хитойдаги ушбу пасайиш қанчалик жиддий? Ушбу ҳолат вақтинчалик (мавсумийми) характердами ёки Хитойнинг ривожланиш модели якунига етиб келдими? Хитойдаги иқтисодий пасайиш глобал иқтисодиёт ва бошқа давлатларга таъсири қандай бўлади? Бундай жиддий саволлар туғилишига сабаб Хитой бугун қайси мезон билан
АҚШда июн ойи натижаларига кўра йиллик инфляция узоқ муддатдан сўнг 3%га тушган. Бу кўплаб АҚШлик иқтисодчилар томонидан ғалаба қилинмоқда, сабаби АҚШ иқтисодиёти (Марказий банки) инқирозни четлаб ўтган ҳолда инфляцияни жиловлашга муваффақ бўлмоқда. Буни макроиқтисодчилар фанда “юмшоқ қўниш” деб аташади. Боиси юқори инфляцияни енгиш учун Марказий банклар агрессив равишда фоиз ставкани кўтарадил
Кеча кун давомида Туркия лираси АҚШ долларига нисбатан 8%гача қийматини йўқотди ва бугун 23,35 нисоби билан бирмунча барқарор қолмоқда. MacroBS ўз постида Туркиядаги молиявий инқироз ҳолатида ечим – олтиндаги захираларни сотиш, дефолт ёки Халқаро валюта жамғармасидан ёрдам олиш эканини қайд этган бўлсада, лирани эркин қулашига қўйвориш вариантиям бор ва амалда шундай бўлмоқда ҳам. Бундай деб ҳисо
Баъзида маслаҳатлар ичида энг яхшиси ва амалийси нима қилмаслик ҳақида бўлади. Шундай маслаҳатлар иқтисодиётда ҳам кўп учрайди. Энг охиргилардан бири – Туркиянинг жорий иқтисодий модели билан боғлиқ. Туркияда расмий инфляция - 80%, ҳақиқатда эса 200%га яқинлашаётган бир пайтда бугун Туркия Марказий банки фоиз ставкани 13%га тушириш бўйича қарор қабул қилган. Туркия Марказий банки макроиқтисодиё
Россиянинг Украинани босиб олиши ортидан Россияни Swift'дан узиш кераклиги бўйича фикрлар билдирляпти. Swift нима ўзи? Унинг аҳамияти қанчалик юқори? Swift дунё бўйича 11 мингдан ортиқ молиявий инстистутларни бирлаштирувчи ахборот алмашиш тизими ҳисобланади. Белгияда жойлашган ва Европа иттифоқи қонуни бўйича фаолият юритади. Алоҳида айтиш керакки, Swift тўлов тизими эмас, балки ахборот алмашиш в
Расмий статистика бўйича ўсиб бораётган даромадларнинг ўрта синф ва қуйи даромадлилар тоифасига таъсири пастлиги ва эҳтимолий сўл бурилиш борасидаги постга MacroBS "Саволни инфляция рақамига қўйиш керак дея"эътироз билдирди. Умуман олганда, унинг эътирози ўринли, инфляция, айниқса икки хонали инфляция регрессив солиқ эканини назарда тутсак. Регрессив солиқ деганда, юқори инфляция шароитида камбағ
Туркияга ўхшаб инфляция билан курашаётган яна бир давлат бор – Бразилия. Бразилияда ҳам инфляция даражаси икки хонали рақамга яқинлашиб қолган. Туркия Марказий банкидан фарқли равишда инфляцияни пасайтириш учун жорий йил Бразилия Марказий банки кетма-кет 5 маротаба фоиз ставкани кўтаришга мажбур бўлди. Лекин ҳали-ҳамон инфляция пасайиш трендига қайтмади. Бразилия Марказий банки октябрь ойида ҳам
Мансур Олсоннинг давлат раҳбарларининг узоқ муддат тахтда қолиши ҳақида парадоксли фикри бор экан: "Агар раҳбарлар узоқ муддат ҳокимият тепасида қолиш эҳтимоли бўлса, улар келажакда бирор нарса ўғирлаш учун ҳам иқтисодий ўсишни рағбатлантиради." Албатта бир кун кўчада ё тунда талайдиган бандитдан ойлаб, йиллаб чўтал йиғадиган бандит афзалроқ. Лекин бу бандит яхши дегани эмас.
MacroBS ёзмоқда: Тўғрисини айтсам, индексларга ўта скептик қарайман... ...Ривожланаётган давлатларга арзон капитал керак. Кредит керак. Инвестициялар керак. Бунинг учун жаҳон ҳамжамияти олдида имиджни яхшилаш керак. Қолоқ давлат учун рационал йўл қандай бўлади? Албатта, мана шундай индекслардаги ўринларни кўтариш. Индексда ўринни кўтариш учун эса ҳамма восита ишга солинади. Лекин, энг асосий иш қ
Олмани олма билан таққослаш керак дейди, инглизлар. Охирги пайтлар айрим рақамларимиз ривожланган давлатларга солиштириб юбориляпти. Шунга Нигерия бўйича қуйида берилган рақамлар асқотиб қолиши мумкин. Иқтисодиёт диверсификация қилинмаган – Африка давлатлари билан савдо айланмаси ЯИМга нисбатан атиги 2%. Бутун иқтисоди нефть хом-ашёсига боғланган. Нефт - экспортнинг, давлат бюджетининг асосий
Тавсия этаман. Дарвоқе, муаллиф Паразит қўпол сўз эмасми ишлатишга, деб ижтимоий тармоқда ўқувчиларига мурожаат этиб ҳам кўрди. Менимча, ХВЖ ҳақида гапирганда паразит калимасини ишлатмаслик мумкин эмас. ХВЖнинг паразитлиги ҳақида карантин бошланишида ёзган эканман.
Европа тикланиш ва тараққиёт банки (ЕТТБ) 2020 йилда Ўзбекистон иқтисодий ўсишида -2% пасайиш бўлишини кутмоқда. Айтиш керакки, бу прогноз шу пайтга қадар Халқаро ташкилотлар томонидан Ўзбекистон иқтисодиёти бўйича берилган прогнозлар ичида энг пессимистидир. Бунинг асосий сабаби сифатида ташқи факторлар – экспорт, мигрантлар пул ўтказмаларидаги пасайиш келтирилган. Аммо, ҳисоботда нима учун бунд
Энг қийин саволлардан бири бу – жамиятдаги ўзгаришларга нима сабаб бўлади? "Тўғри яшайдиган" жамиятлар бир-бирларига ғамхўрлик қилади, ишончни ривожлантиради, умумий манфаат учун ишлашга интилади ва натижада бойиб боради. "Нотўғри яшайдиган" жамиятлар ҳамма нарсани тескари амалга оширадиганга ўхшайди ва натижада камбағал бўлиб қолаверади. Жамиятларнинг ҳар иккала тури ҳам барқарор, яъни улар уз
Дунёдаги энг инновацион компаниялардан бирининг асосчиси ва директори Жеф Безос АҚШ конгрессида сўроқ қилиняпти. Джеф Безосни конгрессга чақиришдан мақсад унинг компанияси Amazon’ни қай даражада рақобат қонунчилигига амал қилаётганлигини текширишдан ўтказиш. Албатта, ҳар қандай компания борки, у бозорда монопол устунликка эришишни ҳохлайди. Сиз билан биз ўрганган серқуёш ўлкамиздаги вазиятдан фар
Лекин бу постдаги хулосаларга, айниқса якуний хулосаларига қўшилмаслигимни айтмасам бўлмайди. Ҳа, бизнинг шароитда девальвация экспортни рағбатлантирмайди. Ўзи иқтисодчилар ўртасида зўр мем бор - Девальвация Афғонистонга ёрдам бермайди, деган. Ҳа, минг афсуски, бизнинг шароитда ҳам девальвация кўпам ёрдам бермайди, аниқроғи экспортнинг ўсиши ва девальвация ўртасидаги корреляция Ўзбекистон мисол
S&P’ Ўзбекистоннинг рейтингини «BB-» даражада тасдиқлаган бўлсада, кутилма (outlook) "барқарор"дан "салбий"га ўзгартирилган. Ҳисоботда қайд этилишича, ташқи қарз кутилганидан кўра юқори суръатда ўсмоқда ва агентлик ҳисоб-китоби бўйича йил охирига келиб Ўзбекистоннинг ликвид ташқи активлари (экспорт тушумлари, пул ўтказмалари, Марказий банк ҳисобидаги олтин валюта захиралари ) унинг ялпи ташқи қа
Япония 50 долларлик купюранинг олд қисмида акс эттирилган Американинг ўн саккизинчи Президенти Улисс Грант 1879 йили Японияга ташрифи чоғида Император Меижига суверен давлат учун четдан қарз олишдан кўра қўрқинчлироқ ҳолат йўқ, деб таъкидлайди. Бир қатор давлатларнинг аянчли ҳолатларини мисол келтириб, У.Грант Япония императорига зудлик билан ташқи қарзлардан қутилишни маслаҳат беради. “Ташқи қа
етларга яқин жойлашганларга ёрдам беради, айниқса давлат корхоналарига. Давлат кризис пайтида аҳолини эмас, бизнесни қўллаши, айниқса давлат корхоналарига ёрдам бериши қанчалик зиёнлиги ҳақида MacroBS канали жуда яхши пост қолдирди. Тавсия этамиз. https://t.m
Баъзи бир соҳалар борки, уларга давлатнинг аралашуви иқтисодий жиҳатдан мақбул деб қаралади. Мазкур соҳаларда яратиладиган товар ва хизматларни иқтисодчилар тилида – “public goods” дейишади. Бундай хизматлар тоифасига таълим, соғлиқни сақлаш, ҳавфсизликни таъминлаш каби жамият учун ўта муҳим бўлган ва хусусий бизнес орқали амалга ошириш иқтисодий жиҳатдан самарасиз ёки мақсадга мувофиқ бўлмаган с
