​​Минтақа феномени Қирғизистондаги воқеалар юзасидан Марказий Осиёнинг қолган 4 мамлакати кеча эълон қилган ягона баёнотнинг мазмунидан кўра айнан умумий позицияни ифодалаган битта баёнот қилиниши фактининг аҳамияти каттароқ. Бу Марказий Осиёнинг ниҳоят ҳақиқий минтақага (биринчи навбатда сиёсий маънода) айланиб бораётганини кўрсатади. Таққослаш учун Қирғизистоннинг аввалги инқилобига эътибор қаратамиз. 2010 йил апрел инқилобидан 2 ой ўтиб мамлакат жанубида қирғизлар ва ўзбеклар ўртасида этник қуролли можаро бошланган кунларда - 10-11 июнь кунлари Тошкентда Шанхай Ҳамкорлик Ташкилотининг 10-саммити ўтказилаётган эди. Бирламчи мақсади минтақада хавсизликка таҳдидларга қарши кураш бўлган ушбу ташкилотнинг йиллик асосий йиғилишида, бевосита давлат раҳбарлари қатнашаётган бўлса ҳам фақатгина умумий декларациянинг бир хатбошини бағишлаш билан чекланганди. Яна Қозоғистон ва Ўзбекистон алоҳида позициялар билдирган, шу билан тамом. Ўшанда минтақа бирлаша олмаганига сабаб сифатида умуман Марказий Осиёдаги минтақавий интеграция муваффақиятсизлигининг асосий сабабини келтириш мумкин - бу ташқи акторларнинг, яъни Россия ва Хитойнинг иштироки. Узоқ йиллар давомида Россия Марказий Осиёдаги Россиясиз интеграцияга қаршилик кўрсатиб келган. Энг катта амбицияли ташкилот - Марказий Осиё Иттифоқи Россия қўшилгач тугатилганиги эсга олиш кифоя. Сўнгги йилларда минтақа мамлакатлари ҳам ўз истаклари, ҳам Россия бошқа муаммоларга чалғиб эътиборни камайтирганидан фойдаланиб мустақил минтақавий ҳамкорлик борасида анча олдинга силжиди. Қирғизистон масаласидаги оператив умумий баёнот ҳам шунинг натижаси. Эндиликда айни пайтгача эришилган нуқтадан ортга қайтмаслик муҳим. Идеал вариантда Россия билан ҳам бошқа йирик ташқи акторлар - АҚШ, Хитой, Ҳиндистон ва Япония билан бўлаётгани каби C5+ форматидаги муносабатларни йўлга қўйиб олиш керак бўлади. @tashqaridaUZ