23 январь Россия сиёсий ҳаётида бурилиш ясайдими? Охирги йиллар Россиянинг сиёсий ҳаётини тасаввур қилиш керак бўлса ҳар кимнинг кўз ўнгида Алексей Навалний ва Владимир Путин гавдаланадиган бўлиб қолган. Бу икки шахснинг зиддияти эртаклардаги яхшилик ва ёмонликнинг курашидек сифатланишга улгурди. Яхшилик тимсоли Навалний ва ёмонлик бошчиси Путин. Билмаганларга, Алексей Навалний ҳозирги кунда Россияда энг машҳур муҳолифатчи ҳисобланади. У жамоаси билан биргаликда Путин бошчилигида мамлакатни ўмараётган амалдорларни фош қилган суриштирувлари билан халқ ишончига кирган. Ҳозирда "ақлли овоз бериш" лойиҳаси билан Путиннинг партиясини ҳудудларда ҳокимиятдан четлатишга эришиб келаяпти. 2020 йил август ойида Навалнийни ФСБ заҳарлаб, ўлдирмоқчи бўлишди. Лекин Навалний тирик қолиб, Германияда даволаниб қайтди. Германиядан қайтган куни 17 январда Алексейни қонуний сабабсиз аэропортдан СИЗОга олиб кетишган.Ҳозирда унга Европа инсон ҳуқуқлари суди томонидан ноқонуний, деб топилган сунъий жиноий иш "Ив Роше" бўйича 10 йилгача қамоқ жазоси чораси қўлланиши мумкин. Аслида тинч ўтказиладиган митинглар ҳар қандай қуролли тўнтаришлардан кўра яхши. Шунинг учун митингларни тақиқлаб бўлмайди. Улар бўлиши керак. Лекин натижа нуқтаи назаридан бу сафар митинг умуман ноқулай шароитда ташкилланиб, вақт ва пайт ҳам тўғри танланмагани учун самара бермайди, деган фикрдаман. Шошилишаяпти. Биринчидан, фикримча, Алексейнинг рейтинги бирор нимани ўзгартириш учун ҳали ҳам пастлик қилади. Бунга Левада центр (Россиядаги ҳозирча ягона мустақил социологик марказ) келтирган маълумотлар ҳам, аэропортга Алексейни кутиб олиш учун келганлар сони ҳам - 2000 киши атрофида, ўйинчоқ суд бўлган Химкидаги полиция бўлими олдига келганлар сони ҳам - 60 киши атрофида, тасдиқ бўла олади. Навалнийга вақтинчалик қамоқ чораси борасидаги ҳукмдан кейин эса Қизил майдонга 20 кишича келди холос. Устига Алексей заҳарланганда Омск шифохонасига келганлар сонини эслайлик - максимум 30 киши атрофида бўлган. "Дождь" телеканали Навалний қайтаётганини жонли кўрсатганида эфирни бир вақтда 500 минг киши кўрди, солиштириш учун Ксения Собчакка президентлик сайловида овоз берганлар сони 1 200 000 нафар бўлганини эслатиб кетай. Шу ерда, туриб, бориб, овоз бериб келиш уйда, юмшоқ дивандан узилмай эфирни кўришдан кўра қийин эканини ҳисобга олиб, 500 минг одам қанчалик оз эканини тушунсангиз бўлади. Алексейнинг видеоларидаги томоша қилинган миллионлаб рақамлар асл кўрсаткич, дегани эмас, афсуски. Чунки реал "поддержка" сонларда ифодаланганда қанчалик аянчли экани кўриниб турибди. Иккинчидан, коронавирус. Учинчидан, совуқ. Тўртинчидан, ҳозир Хабаровскдаги намойиш кунларидек ёки карантин пайтидагидек норозилик кайфияти одамларда йўқ. Бешинчидан, митингда қатнашиш аҳамияти борасида ҳеч қандай давомий ташвиқот олиб борилмади. Агар аввал йирик медиаперсоналар бирлашиб, Навалнийни чиқариш борасида ҳукумат ва халққа очиқ мурожаатлар қилишганда, ОАВлар Леонид Слуцкий ёки Юлия Цветкова билан бўлган вазиятлардагидек бирдамлик акцияларини ташкиллаганда, митинг бир кишининг номи атрофида эмас, Алексей мисолида сиёсий репрессия каби каттароқ мақсад учун ташкилланаётганига урғу берилганда умуман бошқа натижа бўларди. Мухолифатда бўлган барча бирлашарди. Тарафкашлар сони ошарди. Шу баробарда халқаро босим ва норозиларнинг катта сони бирор нима ўзгаришига олиб келиши мумкин эди. Бундай катта ва жиддий тадбирлар учун энг қулай пайт эса баҳорда бўладиган парламент сайловлари ва баҳордаги дам олиш кунлари эди. Буларнинг барчаси жамоавий координациялашган ва пухта стратегик режа ва ҳаракатларни талаб қилади. Шу сабабдан энг аввало Навалнийнинг иши ҳам Ходорковский, Немцов, "дело Сети" ва бошқа воқеалар каби изсиз ўтиб кетмаслигини ўйлаб, вазиятдан тўғри фойдаланиш керак. Шунча йўл босиб ўтилганини инобатга олсак, барчаси осон унутилса аянчли бўлади. @zarnigor1