Ўзбекча мўъжиза: ФРРУ 3 ой ичида деярли 3 триллион зарардан деярли 5 триллион фойдага чиқди
Тикланиш ва тараққиёт жамғармаси 2022 йилни 4,9 трлн.сўм соф фойда билан якунлагани маълум бўлди.
3 ой аввалги, 2022 йил 9 ойлик якунларга кўра очиқланган молиявий ҳисоботларга кўра, 2,9 трлн.сўм зарар қайд этилган эди. Ҳозирда жамғарманинг 2022 йил 9 ойлик молиявий натижалари бўйича ҳисоботлар ва аввалги барча чораклик ҳисоботлари ҳам ўчириб юборилган.
Қандай қилиб ФРРУ 90 кун ичида жуда катта зарарни жуда катта фойда кўрсаткичига айлантира олди?
Ўчириб юборилган ҳисоботлар билан солиштирилса, жамғарма 90 кун ичида курс фарқидан 9,6 трлн.сўм даромад олгани маълум бўлади. Курс фарқидан зарарлар эса шу даврда фақат 1,5 трлн.сўмга ошган холос. ФРРУ ҳеч қачон активлари ва мажбуриятлари валюта таркибини очиқламаган. Курс фарқидан даромадларнинг кескин ўсиши сўм курсидаги жиддий девальвация ва баланснинг валютавий таркибидаги сезиларли ўзгаришлар (валюта позицияси) натижасида содир бўлади. Охирги уч ойда қандай ўзгаришлар юз бергани бизга номаълум.
Яна шунингдек, ФРРУ 90 кунда дивидендлардан 1,3 трлн.сўм, фоизлардан эса қарийб 1 трлн.сўм. даромадларга эришган.
Қизиқ тарафи, жамғарманинг катта зарардан катта фойдага кириши унинг ликвидлилигига ижобий эмас, салбий таъсир кўрсатган. 2022 йил 1 октябрь ҳолатига жамғарма ҳисобларида 425 млрд.сўм кэш бўлган бўлса, 2023 йил 1 январь ҳолатига балансда 58 млрд.сўм кэш қолган холос. Бошқача айтганда, даромадларнинг шиширилиши ҳисобларда акс этган холос.
Жамғарма даромадларнинг ва соф фойданинг атипик тарзда ўсиши, чораклик ҳисоботларнинг ўчириб юборилиши бўйича изоҳ бермаган.
Бухгалтерия ҳисобининг миллий стандартлари бўйича ҳам, халқаро стандартлари бўйича ҳам баланс ва молиявий натижалар, пул оқимларида рўй берган катта ўзгаришларга сабаб бўлган даромадлар ва харажатлар таркиби, моҳияти тўлиқ очилиши ва изоҳланиши керак.
Ўзбекистоннинг давлат бюджетидан кейинги энг катта катта чўнтаги бўлган ФРРУ бирон марта Парламентга ва жамоатчиликка ҳисоб бермаган. Аввалроқ қачонлардир 15 млрд.долларлик мустаҳкам суверен фонд бўлган ФРРУ ўтган 6 йилда чайиб тугатилгани ва ўзининг функционаллигини буткул йўқотгани ҳақида ёзган эдик.