Автокредит 2023 йилнинг асосий кредит маҳсулотига айланган
Йилнинг охирги ойига келиб, ойлик ўсиши 724 млрд.сўмгача қисқарган бўлсада, 2023 йилда қолдиғи энг кўп ўсган кредит маҳсулоти ўлароқ асосини автокредит ташкил этадиган истеъмол кредитлар бўлган. Мазкур маҳсулот қолдиғи йил давомида 21,4 трлн.сўмга ўсган. Солиштириш учун, 2022 йилда банкларнинг жами истеъмол (автокредит) қўйилмалари 10,4 трлн.сўмга ошганди холос.
Яна бир эътиборли жиҳат, оилавий тадбиркорлик учун ажратилган кредитлар қолдиғининг ўсиши кескин секинлашган. Янги даврда ўзбек банк тизимидаги мисли кўрилмаган кўзбўямачилик ва ўғирликлар манбаи бўлган "еб-кетар" кредитлар қолдиғи ўтган йили 1,8 трлн.сўмга кўпайган холос (2022 йилда 3,2 трлн.сўм). 2023 йилда банклар жуда катта ҳажмдаги кредитларни "списать" қилгани, ўз ҳолида қолса ҳеч қачон қайтарилмайдиган кредитларни турли усулларда сўндиришганини ҳам тан олиш керак.
2023 йил кредит бозоридаги муҳим тренд бу банкларнинг корпоратив кредит ажратишдан ўзларини четга олгани бўлди. 2023 йил давомида банкларнинг корпоратив кредит портфели жами 33,7 трлн.сўмга ўсган холос (2022 йилда 34,5 трлн.сўм). Яъни катта, кичик, давлат, хусусий банкларнинг ҳаммасининг асосий фаоллиги чакана тарафга ўтиб кетиши янада кучайди.
Муаммоли кредитлар билан ишлашда ва тан олишда 2023 йилда амалда ҳеч нарса ўзгаргани йўқ. Банклар муаммоли кредитларни қандай яшириб келишган бўлса, шундай давом этиб келишмоқда. Шу маънода NPL қолдиғи йил давомида 2,6 трлн.сўмга кўпайиб, 16,5 трлн.сўмга етгани ва жами портфелнинг 3,5%ни ташкил этаётгани бўйича статистика алоҳида сигналлар бера олмайди. Давлат банклари аслида икки хонали даражага эга NPL'ни пасайтириб кўрсатиш билан акциядорларини (яъни давлатни), кредиторларни ва албатта регуляторни реал аҳвол борасида манипуляция қилишни тўхтатиши керак. Лекин кун тартибида ҳозирча бундай талаб мавжуд эмас.