Туғилиш қисқаришда давом этмоқда, энг катта қисқариш пойтахтда
2024 йилнинг биринчи чорагида бошланган туғилишнинг қисқариши иккинчи чоракда ҳам давом этган ва бу биринчи ярим йиллик демографик кўрсаткичларида яққол акс этган.
Ўзбекистонда ўтган ярим йилда туғилиш камайган, ўлим кўпайган, кўчиб келувчилар ҳам, кўчиб кетувчилар ҳам қисқара бошлаган.
Ўзбекистон аҳолиси, 1 июль ҳолатига 37 134,2 минг кишига етган (нуфус ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан 2,1% ёки 761,8 минг кишига кўпайган). Аҳолининг ўсиши секинлаша бошлаган (2023 йилнинг шу даврида ўсиш 2,2% ёки 768,8 минг нафар).
Аҳоли ўсишининг секинлашуви асосий омили туғилишнинг камайиши билан боғлиқ бўлган. Тенденция йил бошидаёқ сезилаётгани ҳақида ёзган эдик. Туғилишга оид яна бир ишора, бу қизларнинг тобора кам туғилишда давом этаётгани. Ярим йилда туғилган чақалоқларнинг 48,0%и қизлар бўлган (Ўтган йилнинг тегишли даврида 48,1% эди).
40 ёшдан кейин фарзанд кўрганларнинг улуши ошган. Энг юқори туғилиш коэффициенти гарчи бироз пасайган бўлсада Сурхондарё бўлиб турипти (26,2 промилле). Пойтахт Тошкенда туғилиш коэффициенти 26,3дан 21,9гача тушиб кетган (сонда 38 790дан 33 305 нафаргача тушган).
Никоҳлар сонининг камайишда давом этаётгани янгилик бўлмаган бўлсада, ажралишларнинг тўсатдан қисқаришни бошлаганига эътибор қаратиш керак бўлади. Ажралишлар сони 2020 йилдан бошлаб муттасил ўсиб келаётган эди, ярим йилликда ўтган йилнинг биринчи ярмига нисбатан ажралишлар сони қарийб 3 мингтага қисқарган. Бундай ҳолат яна ажралишларга нисбатан маъмурий ва бюрократик тўсиқлар машинаси ишга тушганидан далолат бериши мумкин.
Никоҳланувчиларнинг ўртача ёши яна ёшара бошлаган: Аёлларда 22,9 ёш (-0,4), эркакларда 27,8 ёш (-0,1). Никоҳланувчи аёллар орасида 20 ёшгача турмуш қурганларнинг улуши 14,7%дан 17,1%гача кўтарилган.