Тўхтамаётган энергосубсидиялар кимнинг чўнтагига тушмоқда?
2023 йил октябрдан ҳисоблаганда энергетик тарифларнинг учинчи тўлқинда ошганидан кейин ҳам шонли энергетикани субсидиялаш тўхтамаган.
Идеалда, агар аввалбошдан кўзланган халқпарвар ислоҳотлар олигархия фойдасига антиислоҳотга айланиб кетмаганида, шу пуллар субсидия орқали ўғри олигархия чўнтагига эмас, юқорида оғирлашаётган аҳволи ҳақида кўп тўхталганимиз таълим, тиббиёт ва пенсия-нафақаларга кетиши керак эди.
Амалда биз энерготоварлар учун ҳам чўнтагимиздан, ҳам солиқларимиз орқали товон тўланадиган ғалати схемага рўпара қилиндик. Бу вақтинчалик эканига ваъда қилишганди, лекин энди қачонгача давом этишини ҳам аниқ айта олишмайди.
2025 йилнинг дастлабки 3 ойида бюджетдан энергетика учун жами 5,4 трлн.сўм, шундан, 4,4 трлн.сўм газ учун субсидия ўзлаштирилган.
Масалан, бошқа ижтимоий, айтайлик уй-жой учун ёки бўлмасам фермерга ерни лазерда текислаш учун берилган субсидияларни ким, қанча ва қачон олганини номма-ном кўриш мумкин. Ўғирлаган бўлса, ўғирлагани, алдаган бўлса, алдагани кўрилади. Ҳар йили текширилади (шунинг учун томчилатиб суғориш баҳона миллиардлаб субсидияларни ўмарган кластер ва фермерлар ё қамалган ёки тийинигача қайтаришмоқда) .
Афсуски, шонли энергетикада бундай эмас. Ўрага сичқон тушди гулдур гуп. Ëпиқ бассейнга айланган UzGasTrade'дан триллионлаб субсидиялар кимнинг чўнтагига тушаяпти, газ нархининг қайси фарқи ва қисмини қоплаяпти, импорт газ субсидияланаяптими ё ўзимизнинг ўзбек газими, субсидияланган газ халққа берилаяптими, бизнесгами ё экспортга кетаяптими, субсидия бенефициари гонконглик ўртамчими ё кипрлик воситачи ёки швейцариялик соатфурушми, ҳеч кимга ҳеч нарса айтилмайди. Мен қўрқаманки, формал бўлсаям, халқ вакиллари бўлган депутатларгаям, ҳатто ёпиқ хатлар орқали ҳам айтишмайди. 3 йилдан бери UzGasTrade орқали тақисмланаётган субсидияларнинг мақсадли ишлатилгани ёки совурилгани бирон марта текширилдими, буям номаълум.
Бюджет Ўзбекистонники, солиқни тўлаётган шу қоракўз халқ, заҳматкаш тадбиркорлар. Наҳотки, триллионлаб субсидиялар кимнинг чўнтагига бориб тушаётганини билишга ўзбекистонликларнинг ҳаққи йўқ?
- https://telegra.ph/file/2a2633df0d53614c62379.jpgtelegra.ph
- https://t.me/the_bakiroo/9647@the_bakiroo