Биз уларни қанчалик кўп ҳимоя қилсак уларнинг ҳимояга муҳтожлиги шунчалик ошиб боради. Статистика қўмитасининг берган маълумотларига кўра, жорий йилнинг 9 ойи мобайнида мамлакатимизга жами қиймати 9.9 млн долларлик оёқ кийимлар импорт қилинган. Ўтган йилнинг мос даври билан таққослаганда оёқ кийим импорти тахминан 83% га ёки 4.5 млн долларга ошган. Экспорт ҳажми эса жорий йилнинг январ-сентябрь ойларида 24,7 млн долларни ташкил этган ҳамда ўтган йилнинг мос даври билан таққослаганда 13% га ёки 3.6 млн долларга камайган. 2019-йилнинг октябрь ойида импорт қилинадиган оёқ кийим учун импорт божи миқдори 20% ҳамда бир жуфти учун 2 доллардан кам бўлмаган чекловлар ўрнатилган эди. Бунгача импорт қилинадиган оёқ кийим учун 10% лик бож режими амал қилар эди(2021-йилда бирон бир ўзгариш бўлганлиги ҳақида маълумот тополмадим). Амалдаги 20% лик бож режими эса 2023-йилгача амал қилиши режалаштирилган эди. Кўриб турганингиздек, 2019-йилда божларнинг сезиларли миқдорга оширилганлигига қарамасдан миллий ишлаб чиқарувчилар 2021-йилда ички бозорда сезиларли улушини импорт оёқ кийимларига бўшатиб берган. Албатта ҳозирги ҳолатда мамлакатимиз оёқ кийимнинг нет экспортери(экспорт импортдан юқори) ҳисобланади. Аммо ҳозирги тенденция билан бу ҳолат узоққа чўзилмаслиги ҳамда мамлакатимиз бу соҳада нет экспотердан нет импортерга айланиши мумкин. Бир жиҳат қизиқки, ички ишлаб чиқарувчилар қанчалик кучли ҳимоя қилинмасин, чет эллик ишлаб чиқарувчилар билан рақобатда ютқазмоқда ҳамда бозорни чет эл ишлаб чиқарувчиларига бой бермоқда. Ички ишлаб чиқарувчиларни қўллаб қувватлаш учун импорт божларини ўрнатиш ёки уни ошириш қанчалик жозибали ҳамда яхши ният билан қилинган бўлмасин, унинг натижаси биринчи навбатда истеъмолчиларнинг камбағаллашишига сабаб бўлса иккинчидан ўша яхши ниятлар билан ҳимоя қилинган соҳанинг ҳам ривожланишига олиб келмайди. 30 йиллик тарихимиз шуни кўрсатадики, ташқи дунёдан ҳимоя қилинган бирон бир соҳамиз кутилган даражада ривожланиб кетмади. Тарих берган дарсдан тўғри хулоса чиқармаслик эса бир хил хатоларнинг қайта қайта такрорланишига сабаб бўлаверади. Хатоларнинг такрорланиши эса табиийки ёмон оқибатларнинг ҳам такрорланишига сабаб бўлаверади. Албатта бундай ҳолатда истеъмолчилар асосий зарарни ўз елкасига олади. Мана шу каби соҳаларнинг ҳимоя қилинишидан манфаатдор кичик гуруҳлар эса бойишда давом этади. 30-йиллик тарихимиз ташқи савдода нима қилиш ёки нима қилмаслик керакли бўйича энг яхши қўлланмалардан бири. Шунчаки, қилинган хатолардан тўғри хулоса чиқарилишининг ўзи кифоя. @Mirkonomika