Россия нима истайди ўзи? Украинага ҳужум бошлангандан кейин 40 кундан ортиқ вақт ўтдики, Россиянинг мақсад ва режалари аниқмасдек, тўғрироғи, воқеалар ривожига қараб тинимсиз ўзгариб бораётгандек туюлмоқда. Лекин стратегик нуқтаи назаридан бундай эмас. Россия атрофдаги ўзининг манфаатли макони деб ҳисоблайдиган мамлакатларга, биринчи навбатда Украина давлатчилигига нисбатан таклиф этаётган "Россия модели" амалда мавжуд. Масалан, давлатчиликнинг замонавий Ғарб тасаввуридаги моделлари "Ҳуқуқ ва Эркинлик" устига қурилса, Россия таклиф этаётган моделда давлатчилик "Зўрлик ва Тобелик" принципларида ташкил этилиши керак бўлади. Ахир бундай модель ишламайдику, жозибадор эмас-ку, дейишингиз мумкин. Лекин афсуски, Россия модели совет номенклатурасида ўстирилган ва тарбияланган, 1991 йилдан кейин тўлиқ янгиланиб улгурмаган элита учун ҳам, сифатли таълим, медицина ва ахборот олиш каби сифатли инсон яратадиган ижтимоий неъматлардан маҳрум этилган анъанавий қарашларга эга кўпчилик учун ҳам жозибали. Биринчи тоифа учун Зўрлик принципларида бошқариш ёқимли, иккинчи тоифадагилар учун Тобелик принципларида яшаш жудаям комфорт ҳосил қилади. Россия Украинада суянадиган шу икки тоифадаги элита ва кўпчиликни топа олмади. Дастлабки 40 кундаги муваффақиятсизликларнинг негизи шу масалада ётади. "Зўрлик ва Тобелик" принципларига ўтган Россия сателлитлари аллақачон мавжуд. Бу ҳозирги Чечня. Бу 2020 йилдан кейинги Беларусь. Январда, гарчи ўхшамаган бўлсада, Қозоғистонда шунга ҳаракат юз берди. Шу принципларда давлат қуришга мажбур бўладиган ёки мажбур қилинадиган мамлакатлар учун ҳам яқин ва ўрта келажакда Чечня ва Беларусь развилкаси ўртасида танлов бўлади. Диний, миллий-этник, ижтимоий ва иқтисодий вазиятлардан келиб чиқиб. "Зўрлик ва Тобелик" принциплари аслида янгилик эмас. Россия империяси пайдо бўлганидан токи 1917 йилгача ва кейин бир муддат танаффус билан 2008 йилдан кейин айни шу тезисларда давлатчилик сиёсатини юритиб келган ва келмоқда. "Зўрлик ва Тобелик" принциплари аслида Олтин Ўрдадан Россияга мерос бўлиб қолган. Шу маънода бекорга Россияни Олтин Ўрда меросхўри деб ҳисобланилмайди. Маълумки, Олтин Ўрда тобеликни қабул қилган князликларнинг ички ишига деярли аралашмаган, Ўрдага келишилган ўлпон тўлаб турилиши, керак бўлганда аскар ва яроқ жўнатиши ва албатта мутлақо содиқлик намоёни кифоя қилган. Вассал князь унга инъом этилган ҳудудда нима қилиши ва қандай сиёсат юритишига тўлиқ карт-бланш берилган (бугунги Чечня ва Беларусь билан солиштиринг). Вақт ва имкон бўлса, мана бу мақола билан танишиб чиқишни сўрайман. "Майн Кампф" тезисларини эслатадиган мазкур мақола бугунги Россиянинг Украинага (нафақат Украинага) стратегик хоҳишларини ўзида акс эттиради.