Оилавий тадбиркорлик учун кредитларни "одамбашара" қилса бўлади. Лекин бунга хоҳиш йўқ Ҳар ойда оилавий тадбиркорлик учун ажратилаётган кредитлар миқдорига кўзим тушганида ўчоқда ёқилаётган пулларни тасаввур этаман. Мисол учун март ойида камида 517 млрд.сўм оилавий тадбиркорлик кредитлари ажратилган, апрелда ундан ҳам кўпроқ бўлгани аниқ. Ва умуман 2023 йилда жами 13 трлн.сўм миқдорида оилавий тадбиркорлик учун кредитлар йўналтирилади. 2017 йилдан бошлаб ҳисоблаганда ҳар йили камида 1 млрд.доллар маблағ ўзлаштириладиган қора ўпқон кимга фойда, кимга зиён экани ҳақида жуда кўп ёзилган. Ҳокимлар, уларнинг ўртамчи воситачи ва таъминотчиларини бойитишга хизмат қилаётган, ҳаддан зиёд коррупцион ва бюрократик механизмлар устига қурилган бу қора ўпқон ҳар йили юзлаб миллиард кредитларни "списать" қилаётган банкларга, каррасига қимматлаштирилган товуқ, қорамол, қўй, кўчатлар, иссиқхоналар, ускуналарни олиб тадбиркорга айланиш ўрнига товон тўлаётган минглаб қарздорларнинг ҳолатига бефарқларча муносабатда бўлиб келинмоқда. Ҳар йили 1 млрд.долларни бир тўп ўғрилар совуриб ўзлаштириши учун ўзбек экономикаси қанча зиён келтирилаётганини, қанчадан қанча камбағаллар янада камбағаллашганини ҳеч ким ҳисоблаб кўргани йўқ. Мен тушунмайман, нега оилавий тадбиркорлик учун кредитларни бозорга мослаштириб "одамбашара" қилиш мумкин эмас? Ахир ипотека бўйича "инсоний" давлат дастури қилиш мумкин бўлдику? Нега оилавий тадбиркорлик учун кредитларни тобора тубга чўкаётган учта банк орқали эмас, истаган банк орқали фақат бозор шартларида ажратишни ташкил этиш мумкин эмас? Ижтимоий реестрга қўшилган қарздорларнинг фоиз тўловларини асосий ставкадан юқори қисмини компенсация қилиш йўлидан борса бўладими? Ипотека бўйича шундайку! Нега Ижтимоий реестрда бўлган қарздорларга таъминот ўлароқ давлат кафолати бериш ҳақида ўйлаб кўришмайди? Бизнесмен бойларга берилаяптику. Оилавий тадбиркорлик учун олинган кредитларни фақат муттаҳкам ҳокимларга тегишли таъминотчилардан 3 карра қимматига эмас, исталган жойдан, истаса нақдга, истаса пул ўтказиб, истаса чет олдан олиш танловини берса бўладими? Нега бойларга келганда имтиёз, камбағалларга, тадбиркор бўлмоқчи бўлганга мажбурият ишлаши керак? Ўзингиз ўйланг. Бозор шартларида, ижтимоий реестрга қўшилган қарздорларга давлат кафолати ва компенсацияси бўлган тизимга ўтилса оилавий кредитлардан ҳамма ютади. Барчада масъулият пайдо бўлади. Банклар ҳам ютади. Қарздорлар ҳам ютади. Давлат ҳам ютади. Лекин ҳеч ким сайламаган ҳокимлар ва уларнинг воситачи таъминотчилари ютқазади. Айнан шунинг учун ҳам "оилавий тадбиркорлик" кредитларини одамбашара қилишга умуман хоҳиш йўқ бўлса керак. @the_bakiroo