22K259Telegramda ochish
Ўзтрансгаз АЖ капиталини еб бўлган 2016 йилгача Ўзбекистоннинг НГМК ва АГМКдан кейинги фойда келтирадиган энг рентабелли компанияларидан бири бўлган. Компания охирги марта айнан 2016 йилда йилни 1,6 трлн.сўмлик соф фойда билан якунлаган. 2017 йилдан кейинги ҳар бир молия йилига триллионлаб зарар билан якунланган (13 трлн.сўмдан зиёд) ва 2021 йилга келиб компания капиталини тўлиқ еб бўлган. 2023 йилнинг 1 апрель ҳолатига компаниянинг соф активлари минус 8 трлн.сўмдан ошган. Яъни, компаниянинг номинал нархи мусбат эмас, кимдир бозор нархида қайта баҳоламай шартли 1 сўмга сотворса. гўёки хато иш қилмаган бўлади (ҳеч бир нарсага ишора қилмаяпмиз). Ўзтрансгазнинг энг асосий активи бу магистрал трубалар. Лекин асосий воситаларнинг эскириши 80%дан ошган. Узоқ муддатли қарзлар ҳам, қисқа муддатли қарзлар ҳам фақат ошириб борилмоқда. Табиийки, нега бундай бўлди деган савол туғилади. Асосий сабаб шундаки, янги даврда ўтказилган "ислоҳот" натижасида Ўзтрансгаз АЖ газ соҳасида барча зарарлар йиғиладиган жойга айлантирилди. Классик схема: зарарлар давлатга, фойдаси чўнтакка қоидаси учун Ўзтрансгаз энг яққол мисол. Компания қиммат ва қимматлаштирилган нархларда газ сотиб олиб, арзон нархларда газ сотишда давом этди. Газ нархида газ сотиб олиб, сув нархида газ сотиш оқибатларини мана натижаларда кўриб турибмиз. Албатта бу пуфакни шундай қолдириб бўлмасди. Шунинг учун ўтган йили Ўзтрансгаз АЖдан газ сотиб олиш ва газ сотиш функцияси янги ташкил этилган UzGasTrade АЖга ўтказилди. Қоида бўйича табиий газни сотиб олиш ва сотиш функцияси берилган ва ягона оператор деб эълон қилинган UzGasTrade АЖ Ўзбекистонда ишлаб чиқарилган газни ҳам, импорт газни ҳам ягона сотиб олувчиси, шунингдек, экспорт қилувчиси ҳам бўлиши керак. Амалда вазият анча бошқача бўлиб қолмоқда. Ўзтрансгаз АЖнинг молиявий ҳисоботлари мана шу бошқача вазиятни очиб қўймоқда.

Ko‘rsatkichda

Xaritada ko‘rish

Arxivda shunga yaqin