Тил ва касб (дурадгордан пайвандчигача) керак Кейинги 2 йилда меҳнат мигрантларимизнинг иш жўғрофияси анча кенгайди. Болтиқбўйидан тортиб Британиягача бўлган эркинлик ва инсон қадрият бўлган давлатларда қоракўзларимиз меҳнат қилишмоқда. Айрим ҳолатларда иш таклифлари тўлмаётгани ҳам кўзга ташлана бошлаган. Сабаб талабгорларнинг тил ва касб малакасида. Кўпинча талаб юқори бўлган юқори малакали сантехник, электрик, механик ва пайвандчиларда тил билан боғлиқ муаммолар бор. Эсласангиз, Давлат раҳбарининг ўзиям Андижонга ташрифда бу ҳақда тўхталиб ўтган эди. Қўшимчасига, инобатга олиш керакки, аниқ касблар (дурадгор, сантехник, токардан тортиб, тикувчигача) бўйича ўзимизда ҳам меҳнат бозорида таклиф муаммоси мавжуд. Бир нарсани инобатга олиш лозим, сунъий интеллект ва ИТ технологиялар ривожи ақлий ва ижодий меҳнат эгаларига талабни камайтириши мумкин, лекин жисмоний касб эгаларига эмас. Менда шундай орзу бор, уни кўп такрорлайман. Мактабни битираетган янги авлод ўқишни давом эттирмаса ёки ўзимизда муносиб иш топмаса, Россияга ишлагани бормаслиги керак. Шунинг учун 9- синфдан кейин олий таълимга иштиёқи бўлмаган ёшларимизни ихтиёрларига кўра фақат касб ва инглиз (немис, япон, корейс) тилига ўргатиш ҳақида ўйлаб кўришимиз керак. Яъни ёшларимизда 9- синфдан кейин танлов бўлиши даркор: ё касбга ё илмга қараб йўналиш олиш. 9 синфдан касбга йўналиш олган ёшларимиз қолган тенгдошлари каби мактабни битиришга 2 йил эмас, айтайлик, 1 йил ёки 1,5 йил белгиланса кифоя, бу вақт фақат касб ва тилни ўрганишга сарфланади. Шу маънода ура-ура билан ёпилиб кетган коллежларнинг техник-инфратузилмавий базасидан фойдаланиш, керак бўлса, қайтадан тиклашни ўйлаб кўриш зарур. Маблағ-чи, маблағ дерсиз. Маблағни қайта тақсимлаш орқали топиш мумкин. Масалан, 2024 йил бюджетида ҳоким ёрдамчилари учун 482 млрд.сўмдан ортиқ маблағ ажратилган. Агар кечаги йиғилишда айтилганидек, ижтимоий ҳимоя сиёсатига ўзгартиришлар киритилса, хусусан, шу пулларни касб ва тил йўналишлари учун йўналтирса бўлади.