"Атом энергиясининг рақобатбардошлигини йўқотишининг асосий сабаби - пул ва вақт" Германиядаги ватандошимиз Ҳусан Мукимов ёзмоқда: "Халқаро энергия ташкилотининг маълумотларига кўра, 2024 йил давомида дунё бўйича бор-йўғи олтита янги атом реактори ишга туширилган бўлиб, улар умумий ҳисобда 6,8 ГВт қувват берган. Бироқ эски станциялар ёпилгани сабабли, соф ўсиш атиги 3,9 ГВт ни ташкил этган. Солиштириш учун: фақатгина Хитой шу йилнинг ўзида 277 ГВт қуёш энергияси қувватини қўшган — бу бутун дунёдаги атом энергетикаси ўсишидан деярли 70 баробар кўп. Мақолада таъкидланишича, атом энергиясининг рақобатбардошлигини йўқотишининг асосий сабаби - пул ва вақт. Янги атом станциясини қуриш учун 10–15 йил талаб этилади, лойиҳа қиймати эса миллиардлаб еврони ташкил қилади. Бундан ташқари, молиявий хатарлар ҳам катта: кечикиш ёки хатолар лойиҳа нархини бир неча марта ошириши мумкин. Шу билан бирга, қуёш ва шамол энергияси станциялари бир неча ойда қурилади, уларнинг нархи тез тушмоқда ва сармоя жалб этиш ҳам осонлашмоқда. Қизиғи шундаки, арзон, қулай ва замонавий ечим сифатида кўрилаётган мини-модулли реакторлар (SMR) ҳам ҳозирча ўзини оқламаяпти. Мисол сифатида АҚШнинг Юта штатидаги UAMPS лойиҳаси келтирилган — у биринчи тижорат мини-реактор бўлиши керак эди, аммо харажатлар кескин ошгани сабаб бекор қилинган. Прогнозларга кўра, фақат Хитойнинг ўзи 2030 йилга бориб, ўзининг асосий энергия эҳтиёжини фақат қуёш орқали қоплаш имконига эга бўлади. Чунки Хитой ва Ҳиндистон қуёш энергиясига катта сармоя киритмоқда". АЭС қуриш дегани — ўзи узун ва қайта-қайта узайтирилган вақт горизонтида чексиз пул ўзлаштириш-ку очиқланмаган ва лекин бенефициарларнинг асосий мақсади. GTL завод қурилишини бир-бир яримга йилга чўзиб, нархини икки карра шишириш мумкин, мис бойитиш фабрикалар қурилишини 2-3 йил чўзиш ва 3 карра қимматлаштириш мумкин. Шундаям самарасиз лойиҳалар топширмаса, ишга тушмаса, энг оптимистлар ҳам савол қўйишни бошлайди. АЭС масаласида эса, лойиҳалаш, лойиҳаларга тинимсиз ўзгартиришлар киритиш ва қурилиш бу бюджетни ўнйиллаб бебилиска ўзлаштириш дегани. Шонли энергетиклар ва уларнинг валийлари қўли теккан қайси самарасиз лойиҳа вақтида топширилганки, буниси вақтида битса. Ўн йил, у ёғи худо пошшо.