АҚШ билан савдо бу икки томонлама инвестиция
Ўзбекистон жуда қисқа вақт ичида АҚШ билан муносабатлар кун тартибини ўзгартира олди. Давлат раҳбарининг АҚШга ой бошидаги амалий ташрифи давомида имзоланган 100 млрд долларлик келишувлар бунинг яққол тасдиғи.
100 млрдни кўпчилик ўйлагандай Ўзбекистон АҚШга олиб бориб бермайди ва молиявий инвестиция сифатида киритмаяпти. Бу икки томонлама манфаатли умумий савдо айланмаси ҳақидаги келишувлар йиғиндиси, холос. Трамп айтиб ўтган “инвестиция” ибораси ҳам оммага тушунарли маънода эмас, балки шу катта ҳажмдаги савдо ва ҳамкорлик пакетини назарда тутади. Яъни бу капитал оқиб борадиган инвестиция эмас, балки икки давлат ўртасидаги йирик иқтисодий шериклик контури.
Илгари ҳам АҚШ билан савдо келишувлари қилинган, лекин бу анъанавий соҳалар - авиация ва автомобилсизлик билан чекланган холос. Янги битимлар нафақат анъанавий савдо сегментларини бутунлай бошқа кўламга кўтармоқда, биз учун мутлақо янги сегментларни ҳам қамраб олгани билан аҳамиятли.
Масалан, бир йил аввал Америка энергетика компанияларидан кичик модулли реакторларни сотиб олиши мумкинлигини тасаввур қилиш мумкинмиди? Ёки бўлмаса, америка. пахтаси ва соясини сотиб олишни?
Биргаликда аниқланган минерал конлардан фойдаланиш ҳуқуқини биринчи навбатда АҚШ компанияларига бериш бўйича битим ва нодир металлар бўйича ҳамкорлик эса дунё трендини белгиламоқда. Минераллар ва нодир металлар бир манбада тўпланиб қолиши глобал мувозанатни издан чиқариши мумкинлигини пандемиядан кейинги йиллар кўрсатди-ку. Ўзбекистон энди глобал занжирлардаги адолат ва тенгликни таъминлашда ўз ҳиссасини қўшади.
Ҳа, 100 млрд.лик савдо битимларини кимдир инвестиция эмас, деб баҳолаши мумкин, лекин энг яхши инвестиция ўзи шу - савдо. Фақат савдо билан энг яхши технологиялар ва тажрибалар кириб келади. Иқтисодиётимизнинг ҳозирги ўсишида 10 йиллик 100 млрд.лик битим Ўзбекистон учун юқори чегара бўлмаслигини ҳам таъкидламаса бўлмайди. 10 йилдан кейинги Ўзбекистон иқтисодиёти ҳозирдагидан 2, агар ҳаммаси рисоладагидек кетса, 3 карра каттароқ бўлади.