​Ўзбекистон буюк атиргул экспортчисига айланмоқдами? Йўқ, бу қип-қизил ёлғон! Ўзбекистон Статистика қўмитасига кўра, Ўзбекистон Қирғизистонга қарийб 20 млн.долларлик атиргул экспорт қилган. Бўларкан-у дейишга шошманг. Ўзбекистон 20 млн долларлик атиргул экспорт қилган бўлса, Қирғизистон 20 млн.долларлик атиргул импорт қилиши керак, шундайми? Қирғизистон Давлат статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2020 йилнинг 8 ойида Ўзбекистонда жами 815 минг долларлик дарахт ва бошқа ўсимликлар, илдизлар ва шунга ўхшаш ўсимлик қисмлари, узилган гуллар ва декратив ўсимликлар импорт қилинган. Яъни, бу рўйхатда атиргуллар импорти 815 минг доллардан ҳам камроқ. Қирғизистонга атиргул экспортини экспорт режаси схемаларини чизиш бўйича мутлақ етакчи Андижон ва Наманган вилоятларида амалга оширилганига эътибор қаратинг. Эсингизда бўлса, мева-сабзавот экспорти бўйича Ўзбекистон маълумотлари ва мева-сабзавот импорти бўйича Қирғизистон маълумотлари ўн баробардан кўпроққа фарқланиши бўйича аввал ҳам ёзилган эди. Яъни гўёки Ўзбекистон экспорт қилаяпти дейилган мева-сабзавот аслида мамлакатдан ташқарига чиқмаган ва Қирғизистонга кириб бормаган. Экспорт дейилаётган бу жараён асосан қирғизистонлик норезидент жисмоний шахслар иштирокидаги нақд валюта кирими ва чиқимидан иборат холос. Кўзбўямачиликка асосланган бу схемаларга экспорт рақамларини кўз-кўз қиладиган ёлғончи ҳокимлардан тортиб, экспорт режасини бажариш зиммасига юкланган тадбиркорлар, манфаатдор ўртамчи спекулянтларгача аралашиб кетган. Экспорт рақамларини бундай муттаҳам йўллар билан сохталаштириш вилоят ва туманларда бир марталик эмас, йиллар давомида фойдаланилаётган тизимга айлантириб юборилган. Мева-сабзавот ва юқоридаги каби атиргул (атиргул операцияси бу йил ўйлаб топилган) экспорти рақамларини сохталаштирилгани ва бутун бошли жиноий тўданинг пул ўзлаштириш моделига айланганини очиқлаш учун албатта энг юқори даражада сиёсий ирода ва тергов суриштирувлари зарур бўлади. P.S. Ўзбекистон статистикасига кўра, 2020 йил январь-август ойларида Қирғизистонга 479 млн.долларлик экспорт амалга оширилган. Қирғизистон статистикасига кўра эса, 2020 йил январь-август ойларида Ўзбекистондан 115 млн.долларлик импорт қилинган. Фарқ 3 баробардан кўп ёки 364 млн долларни ташкил этади. Бошқача айтганда Ўзбекистондан Қирғизистонга экспорт қилинди, дейилган 364 млн.долларлик товар ва хизмат аслида Қирғизистонга кириб бормаган.