Марказий банк март ойи бошига банк тизими бўйича қатор маълумотларни эълон қилди
Кредит қўйилмалари, ўсишда давом этмоқда. Январга нисбатан бироз фаоллашган бўлсада кредит қўйилмаларининг ойлик ўсиш суръати 1%га етмаган. Февраль ойида чакана кредитлар қолдиғи фақат ипотека ва микроқарзлар эвазига ўсган.
Афсуски, муддати ўтган кредитлар қолдиғи улушда ҳам, суммада ҳам ортиб бормоқда. 1 март март ҳолатига Муаммоли кредитлар (NPL) қолдиғи 7,8 трлн сўмдан иборат бўлган, бу кредит қўйилмаларининг 2,8%и деганидир. Бошқача айтганда, ўтган йилги карантин чекловлари оқибатида бизнес ва аҳолининг тўлов қобилияти ва даромадлари ёмонлашгани бироз кечиккан ҳолда ўзининг таъсирини кўрсатмоқда. Бу салбий таъсир қачонгача давом этади, бир нима дейиш қийин. Қолаверса, ўтган йиллардан фарқли ўлароқ, бу йил фаол кредитлаш йўқ, фаол кредитлаш жараёни одатда муаммоли кредитларнинг бир қисмини ювиб кетади.
Учинчи ойдирки, кетма-кет талаб қилиб олгунча депозитлар қолдиғи қисқариб бормоқда. Айни вақтда 1 йилдан ортиқ муддатга қабул қилинган депозитлар қолдиғи ўсган, эҳтимолки, бирон йирик давлат муассасаси бирон давлат банкига йирик депозит жойлаган. Айни шу сабаб депозитларнинг умумий қолдиғи нисбатан бироз ўсган, лекин йил бошидаги кўрсаткичга етиб бормаган.
Банк тизимининг даромадлилиги ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан юқорироқ, ROE - капитал рентабеллиги ҳам ўсган, лекин бу ўсиш асосан фоизсиз даромадларнинг ўсиши эвазига таъминланган.
Маржиналликни белгилайдиган - фоизли даромадларнинг жами активларга, фоизли даромадларнинг кредит қўйилмаларига, фоизли даромадларнинг жами мажбуриятларга, фоизли маржанинг жами активларга нисбати пасайиб бормоқда.
Бунинг сабаби ўлароқ депозит ва ресурсларнинг нархи юқори суръатда қимматлашиб бораётганидан кўриш мумкин. Масалан, ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан фоизли даромадлар 30%га ошгани ҳолда, фоизли харажатлар 35%га кўпайган.
Айниқса хусусийлаштириш остонасида турган банклар учун мазкур ҳолат инвесторларда жиддий саволлар уйғотади.
@the_bankiroff