Хотираларимиз жуда қисқа
2011 йилда оммавий ахборот воситалари учун, ўз даврининг тилида айтганда, мисли кўрилмаган имтиёзлар берилган эди.
Унга кўра ОАВлар ҚҚСдан озод этилган, ягона солиқ тўлови 6%дан 5%га пасайтирилган, давлат мулки объекти учун ижара тўловини ушбу объектга нисбатан энг кам ижара тўлови ставкасининг 50 фоизи миқдорида белгиланган. Ва ОАВга туҳфа этилган имтиёзлар рўйхати шу билан чекланмаган.
Тақдим этилган имтиёзлар ташвиқот ва тарғибот каналлари орқали осмон-у кўкларга кўтарилган, журналист-у, мухбирлар алоҳида эътибордан миннатдорчилик акс этган чиқишлари эрталабдан кечгача тв каналларидан оқиб турган. Бу билан ОАВлар иқтисодий бақувватроқ, журналистлар фаровонроқ бўлиб қолганми?
Йўқ. Ўша даврда энг қиммат электрон ОАВ 10 минг доллар турмасди. 200 доллар маош оладиган журналист Ўзбекистонда йўқ эди. Бирон бир тадбиркор ОАВга, медиага сармоя киритиш тугул, яқин йўлашни истамасди.
Нима демоқчиман, ОАВ ва медианинг бозор капитализацияси ва журналистларнинг иқтисодий ҳолати солиқ имтиёзларига асло боғлиқ эмас. ОАВ ва медианинг бозор нархи, жозибадорлигини эркинлик даражаси белгилайди. Мамлакат қанча эркин бўлса, унинг ОАВлари шунча қиммат бўлади, демакки, журналистлари ва мухбирларининг қиймати шунча баланд бўлади.
Узоққа борманг, Қозоғистонда 1 млн аудиторияга эга ОАВ нархи Ўзбекистондаги худди шундай ОАВ нархидан 2-3 баробар юқори. Табиийки, журналистларга ҳақ тўлаш ҳам шунга яраша. Мен Ғарбдаги эркин давлатларни мисол келтирмаяпман.
Дарвоқе, Туркманистонда ОАВлар солиқ тўламайди. Россияда эса 2017 йилда ОАВларга берилган солиқ имтиёзларидан кеин ОАВларнинг нархи пасайганидан пасайиб ётипти, журналистлар эса арзимаган тўлов учун ҳар қандай қадрияти, позицияси ва ўлчовларини ўзгартириши мумкин. Уларни отиб ўлдириш, қийнаш ё қамаб қўйиш билан қўрқитиш шарт эмас.