Зарар кўриб ишлаётган ТОП-10 давлат корхонасининг 3таси, балки 5таси ишончли бошқарувга берилган
Давлат активларини бошқариш агентлиги 2020 йил якунлари бўйича энг кўп зарар кўрган 10 та корхона рўйхатини эълон қилди.
Рўйхатни 3,6 трлн.сўмлик зарар билан Ўзтрансгаз АЖ бошқариб турипти. Солиштириш учун 2019 йилни жамият 2,1 трлн.сўм зарар билан якунлаган.
Кейинги ўринда эса 755 млрд.сўм зарар билан Ўзбекистон ҳаво йўллари мустаҳкам ўрнашган. "Ҳавошка"нинг бутун бизнес модели давлат манбаларидан максимал даражада кўпроқ пул ундиришга қаратилгани, яъни авиакомпания қанча кўп зарар кўрса, давлат шунча кўп пул бериб келиши ҳақида аввал ҳам ёзганмиз.
Рўйхатнинг унданам қизиқ жойи зарар кўрувчи давлат корхоналари рўйхатида Ишончли бошқарувга берилган "Янги Ангрен ИЭС" АЖ (246 млрд.зарар), "Ўзбеккўмир" АЖ (184 млрд.сўм зарар) ва "Ангрен ИЭС" АЖнинг (178 млрд.сўм зарар) ҳам мавжудлигидир.
Солиштириш учун 2019 йилда "Янги Ангрен ИЭС" АЖ 55 млрд.сўм,
"Ўзбеккўмир" АЖ 80 млрд.сўм зарар кўрган, Ангрен ИЭС" АЖ эса кичик бўлсада, 338 млн.сўмлик фойда қайд этган. Бошқача айтганда, Ишончли бошқарувга ўтгандан кейин корхоналарнинг самарасизлиги, зарари каррасига ошган. Машҳур ўғри-муттаҳам, Путинни ҳокимиятга келтирган олигарх Березовский таъбири билан айтганда "зарари давлатга, фойдаси чўнтакка қабилида" ишлаб келишган. Таъкидлаш лозимки, ушбу корхоналар Ишончли бошқарувга топширилишидан аввал юқори самарали бўлмаган, лекин 2018 йилгача фақат фойда билан фаолият кўрсатган ва доимий равишда дивидендлар тўлаб келинган.
Дарвоқе, рўйхатда давлатнинг триллионлаб маблағлари ва хусусан ташқи қарз ҳисобига бунёд этилган "Тошкент металлургия заводи" МЧЖ ҳам бор. Деярли юқоридаги принцип асосида бошқарилаётган завод 380 млрд.сўм зарар қайд этган. Асосийси, заводни қурганлар ва бошқараётганлар фойдада, қолгани қора ўзбек халқининг бўйнида.
Зарар кўриш пойгасида халқ жамоаси дейиладиган "Пахтакор футбол клуби" МЧЖ ҳам иштирок этган. "Окахонларининг назоратига" топширилган Пахтакор давлатга 83 млрд.сўм зарар келтирган.
Йил бошида SFI Management Group Ўзметкомбинат, ОКМК ва Ўзвторцветмет корхоналаридаги давлат улушларини ишончли бошқариш бўйича шартномалар бекор қилинган эди. Умид шуки, юқорида саналган корхоналар бўйича ҳам Ишончли бошқарув шартномаларидан воз кечилади. Токи нафақат корхоналарни триллионлаб зарарга етказиб тугатишмагунча ва токи корхоналарга қўшиб мамлакатимизниям сотиб юборишмагунча. Ишончли бошқарув битимларини тузган, ундан манфаатдор бўлган чиновниклар, табиийки, люстрация жараёнидан ўтиши лозим.