Яхши хабар: дарслик ижараси бепул бўлади. Лекин муаммонинг илдизи сақланиб қолмаслиги керак
Давлат раҳбари Ўзбекистонда мактаб дарсликлари ва машқ дафтарлари ижарасини бепул тарзда таъминлаш тўғрисида Ҳукуматга топшириқ берган.
Айни пайтда дарсликлар ижараси нархи каррасига қимматлаганининг туб сабаблари албатта ўрганилиши лозим.
Чунки, тизим тубдан ўзгартирилмаса, мактаб ўқувчиларига дарслик ва қўлланмалар етказишнинг бюджетни ўзлаштиришга мўлжалланган ва каррасига қимматлаштирилган юкламаси барибир сақланиб қолаверади. Солиқ тўловчилар ижара учун тўғридан-тўғри пул тўламасаларда, тўланаётган солиқларнинг самарасиз ўзлаштирилиши орқали товон тўлашда давом этаверадилар. Самарасизлик учун товон бевосита эмас, билвосита каналларга кўчади.
Бунинг учун, аввал ҳам таъкидлаганимиздек, дарслик ва қўлланмаларни чоп этишда очиқ халқаро танлов/тендерлар жуда катта аҳамиятга эга. Коррупционернинг, ўғрининг, муттаҳамнинг энг катта душмани бу очиқлик, шаффофлик ва рақобат.
Иккинчидан, ҳукумат ва ҳокимият билан чатишиб кетган саноқли компанияларнинг китоб чоп этиш бўйича танлов/тендерларни ютиб олиб, субпудратчиларга буюртма беришдек зараркунанда схемаларига барҳам берилиши зарур. Бошқа тарафдан, қандай қилиб босмахонаси йўқ, бир кунлик нашриётлар бундай буюртмаларни ютиб олган, буниям чиғириқдан ўтказиш зарур. 2020, 2021 ва 2022 йилдаги шундай битимлар Ҳисоб палатаси ва Прокуратура тарафидан чуқур тафтиш ва таҳлил этилиши, табиийки, репрессив чоралар ҳам керак. Токи жазо муқаррар бўлсин. Шундагина ўғри ва муттаҳамларнинг тийилиши юз беради.
@the_bakiroo