Лапша маҳаллий ишлаб чиқариш мавжуд бўлмаган эксклюзив маҳсулотми?
Ўтаётган ҳафтада "Ангрен" эркин иқтисодий зонасида тез тайёрланадиган макарон маҳсулотлари ишлаб чиқаришни йўлга қўйиш ҳақида хабарлар тарқалди. Лойиҳа ташаббускори ўлароқ Mareven Food Holdings компанияси ва унинг Ўзбекистондаги бизнес шериклари чиқмоқда.
Аввал ёзганимиздек, эркин иқтисодий зоналар (ЭИЗ) резидентларига айланиш учун қонун билан белгиланган қатор меъёрлар мавжуд. Лойиҳани ЭИЗга киритишда бу меъёрларга амал қилинмаса, демак солиқдан қочиш учун манипуляция ёки соғлом рақобат муҳитининг бузилиши рўй беради.
Ўзбекистонда катта кичик ўнлаб лапша ишлаб чиқарадиган (Тошкентда камида тўртта йирик ишлаб чиқарувчи бор) компаниялар мавжуд. Бозор ва дўконларимизда ички ва ташқи ишлаб чиқарувчиларнинг лапша таклифи бўйича кенг ассортиментлар шакллланган.
Келинг, ўзимизга ўзимиз савол берайлик. Лапша (тез тайёрланадиган макарон маҳсулотлари) бўйича рақобат муҳити мавжудми ёки йўқми?
Агар мавжуд бўлса Mareven Food Holdings'нинг Ангрен ИЭЗда фаолият юритиши, солиқ ва бож имтиёзларига эга бўлиши қолган ишлаб чиқарувчиларга зарба бўлмайдими? Ё лапша бозоррини бир қўлли қилиш, уни қўш-қўллаб Mareven Food Holdings'га топширишга ёпиқ эшиклар ортида келишиб олиндими?
Ким ёки нима Mareven Food Holdings'га бошқа ишлаб чиқарувчилар сингари очиқ бозор шароитда ишлаб чиқаришни ташкил этишга ҳалақит бермоқда? Шундай йирик капитал базасига ва бозорга эга компания имтиёзларсиз Ўзбекистоннинг кичик ва ўрта компанияларига эркин рақобатда ютқазиб қўядими?
Гап фақат Mareven Food Holdings'да эмас. Имтиёзларсиз ва теплица шароитисиз яшай олмайдиган маъмуриятга/ҳокимиятга яқин бизнесменлар учун эркин иқтисодий зоналар ўзига хос бошпанага айланиб қолмаяптими?