Сўм-купоннинг туғилган куни баҳонасида Сўм-купон чиққанига 29 йил бўлди. Ўзимиздамас, Қирғизистоннинг Қизилқиясидаги жунбозорда кўргандим биринчи марта. Ўша пайтда бу нормал эди, чунки чегаралар бўлмаган. Бизда сўм-купон, қозоқларда тенге чиқишидан ўн кунлар аввал Олий Кенгаш сессияси бўлган. Ўша сессияда Каримов биз Қозоғистон билан келишдик, валютамиз битта бўлади, уни тилло деб атаймиз деганди (шу сессия материалларини топиш керак). Ўшанда, 29 йил аввал чегаралар, паспортлар, божлар умуман йўқлигида, армиямиз Тожикистонда эканида (фуқаролар урушини тўхтатиш, сулҳ келишувини таъминлаш учун МДҲ мандати асосида жойлаштирилганди), ўзаро боғлиқлик ҳаддан зиёдлигида интеграция учун охирги улкан имконият бўлган экан. Қозоқлар билан битта валюта қилолганимзда, қирғизлар сомни йиғиштириб валюта иттифоқига қўшиларди, тожиклар ҳам аниқ қўшиларди, чунки уларда ҳалиям совет рубли амал қилаётганди. Туркманистонни билмадим. Ўша пайтдаеқ Туркманбошининг томи кетиб бўлганди. Лекин бу валюта иттифоқи узоқ яшармиди, билмайман. Қизиқ тарафи, айни шу йилларда ўзаро икки лагерга айланган, дини, тили турлича, баъзида қир-пичоқ европа давлатлари ҳуқуқ ва маданият асносида интеграциялаша бошлашди, чегараларни олиб ташлашди, савдодаги тўсиқларни тугатишди, кейин янги аср бошида ягона валютани ҳам муомалага киритишди. Европа ўзаро бирдамликка интилаётганда биз ғирт тескарисини қилдик, очиқ чегараларни ёпдик, визалар жорий қилдик, деворлар қурдик, савдони тўхтатдик. Ўтган 29 йиллик йўлни бирма-бир эсласак, интеграция учун энг катта душман диктатуралар-у, автократиялар эканига яна бир бор ишонч ҳосил қила оламиз.