Мен нечун севмайман Японияни? Япониядек жамиятнинг ҳам камчиликлари бор. Ҳатто етти ўлчаб, бир кесадиган, ҳар ишда тартиб ва мувозанатни хуш кўрадиган япон жамияти ҳам ҳамма масалаларда дунёда етакчи эмас. Бугун ана шулар ҳақида қисқача, менинг субъектив нуқтаи назаримдан гаплашамиз. Туркумнинг биринчи қисмида Япониянинг менга ёқадиган жиҳатлари ҳақида ёзгандим—уни мана бу ерда ўқиб кўришингиз мумкин. Бошидан айтай—Японияга эътирозим кўп эмас. 4 йил умримни у ерда ўтказганман—жуда жиғибийронимни чиқарадиган нарса бўлмаса, аҳамият бермайман. Чунки плюслар минусларни ошиғи билан босиб кетади. Минусларнинг энг каттаси—ва эътирозларимнинг асоси—япон жамиятида ҳануз ҳукм сурадиган “ёпиқ фикрлиликдир.” “Ўзимиз билганимизча, ўзимиз учун” қабилида фикрлаш. Эгилмаслик. Асрлар давомида орол мамлакатда яшаш маҳсули. 島国根性, яъни “орол менталитети.” Мен “севмайдиган” жиҳатлар асосан шу менталитетдан келиб чиқади. Японияда бир муддат яшасангиз, буларнинг камида биттасига дуч келасиз. Бошида тушунмайсиз. Қаршилик қилиб кўрасиз. Балки жаҳл ҳам қиларсиз. Охир-оқибат ҳаммаси бефойда эканини тушуниб етасиз 😅 Бундай ёпиқ фикрлаш, орол менталитети, японларнинг таъбири билан айтганда “қаттиқбошликка” (頭が固い) мисоллар кўп. Ҳаммасини ёзиб бўлмайди. Шунинг учун бу ерда эскилик сарқитлари сақланиб қолган уч соҳа ҳақида ёзаман. 1. Банклар. Турист бўлиб эмас, яшаш ё ишлашга борсангиз, банк ҳисоби очишингиз керак бўлади. Аммо бу сиз ўйлаганчалик осон эмас. Кўп банклар ҳалигача чет элликларга 6 ойгача ҳисоб очмайди. Пулингизни ёстиқ тагида сақлаб юраверардингиз-у, муаммо бор: ойлик ё стипендия банкка ўтказилади. 2010 йили Япониядан кетиб, 2013 йилда қайтиб борганимда, қабул қилувчи томон биринчи тўловни нақд берган. 800,000 йена. $8,000 атрофида—3 ойлик стипендия + бошқа тўловлар. Йирик бир банкка борганман, ҳисоб очай деб. 1 соат айланиб-ўргулгандан кейин, “инкан”—шахсий муҳрингиз борми, дейишган. "Йўқ эди, ўзбекман," десам—“Қандай қилиб инкансиз яшайсизлар Ўзбекистонда?!” деган 😅 Бундай вазиятларда Почта банки сизга оро киради. Улар одатда муаммосиз ҳисоб очиб беради (аммо пул ўтказиш ё қабул қилиш учун барибир 6 ой кутасиз). 2. Мобил алоқа компаниялари. Японияга четдан телефон олиб бора кўрманг. Чунки унга сим-карта олгунча телефонни денгизга улоқтиришгача борасиз. Четда чиққан телефон Японияда ҳам бўлиши мумкин, аммо япон алоқа компаниялари сизга сим карта бермайди. Чунки улардан олмагансиз телефонни. Яна ўша 2013 йилга қайтамиз. Бир йилдан ортиқроқ туришим керак бўлгани учун, контрактга сим карта олмоқчи бўлганман. Ўша пайт телефоним Нексус эди, алоқа компания офисида худди шундай Нексус турганди сотувда. Лекин менга сим беришни хоҳлашмаган, телефонинг Англияники деб. “Мана, ўзларингда шу моделнинг ўзи турибдику!” деб жиғибийроним чиққанида, “Сенинг моделингда Япония стандарти белгиси йўқ экан” деган. Мени дискриминация қилаяпсизлар, деганман. 2 соат бошини қотирганимдан кейин, “жавобгарлик ўз бўйнимда” деган қоғозга қўл қўйдириб, сим берган. 3. Ижарага уй олиш. Техника тараққиёти 22 асрга деярли етган Японияда уй ижарага олиш кўпинча ҳануз 20 аср қоидаларига кўра амалга оширилади. Мен биринчи борганимга бу йил 15 йил бўлади; ундан бери қоидалар сал юмшагандек. Аммо риэлтор орқали ижарага уй олиш ҳануз жуда қийин. Биринчидан, катта шаҳарларда яхши уйлар (Японияда бу поезд бекатига яқин жой дегани) жуда қиммат бўлади. Иккинчидан, яхши жой топсангиз, уйга киргунча каттагина тўлов қилиш керак бўлади. Риэлтор ва маҳаллага қараб, қўшимча тўловлар ҳам бўлиши мумкин. Тўловлар: 1) Риэлтор пули. Уйни интернетда топсангиз ҳам сайт эгаси бўлган риэлтор компания тўлов олади. 2) Камида бир ойлик ижарага тенг депозит. Қайтарилиши мумкин 3) Эскилик сарқити бўлмиш “калит пули,” яъни уй эгасига миннатдорлик тўлови. 1-2 ойлик ижарага тенг. Қайтарилмайди. Ёзай десам, гап кўп, аммо ёзувни шу нуқтада тугатиб қўя қоламан. Туркумдаги кейинги ёзувларда Буюк Британиянинг менга ёққан ва ёқмаган жиҳатлари ҳақида гаплашамиз 😉 Каналга обуна бўлиш ➡️ https://t.me/profsherzod Маъқул бўлса, бошқаларга ҳам улашинг 👍