Сув исрофини баландпарвоз шиорлар эмас, рационал тарифлар жиловлайди
Ўзбек топ чиновниклари навбатдаги марта сув ресурсларидан оқилона фойдаланиш масаласи юзасидан катта минбарлардан туриб чиқиш қилишди.
Номи айтилмаган масъулларнинг эътиборсизлиги ва масъулиятсизлиги исрофгарчиликка сабаб қилиб кўрсатилди. Сувни тежаш ва рационал ишлатишни ўрганиш уқтирилди. Бўлди. Шу билан ўзбек чиновниклари масалани навбатдаги марта ёпишди.
Лекин 100 та аномал калладан ҳеч бири туриб, тўхтанглар, нимага Ўзбекистонда аҳолининг сув истеъмоли немислардан уч баробарига кўп, қишлоқ хўжалигида айтайлик, иқлими бизга яқин Туркия ё Испаниядан 4 карра кўп деб, сабаб ўзи нима деб сўрамади.
Немислар ичимлик суви кубасини 1400 сўмдан олишни бошласа, улар ҳам бассейнини ичимлик суви билан тўлдиришни бошлаши, томорқасини ичимлик суви билан суғориши, машинасини, гиламини, плиткасини ичимлик суви билан ювишини бошлайди. Кунига 400 литр нима бўпти, минг литр сарфлайди. Немислар яхши, ўзбеклар ёмон эмас. Инсон зеҳнияти ва табиати шундай.
Агар турк фермери сувдан фойдаланганлик учун кубасига 65 сўм солиқ тўласа, у ҳеч қачон томчилатиб ё ёмғирлатиб суғориш техноологиялари учун, канал ва дренажлар учун пул киритмайди, қандай кўллатиб суғораётган бўлса шундай кўллатишда давом этади. Ундан кейинги фермер нима бўлади, ироқлик фермернинг ҳоли не кечади, ҳаёлигаям келтирмайди. Чунки инсон худбинлик нуқси билан яралган.
Индивидуал худбинликни фақат ижтимоий худбинлик билан самарали бошқариш мумкин. Сувни исроф қилма дейиш бекор, сувни кўп сарфлаган қиммат тўлаши керак, бўлди. Исталганингча сарфла, лекин марҳамат қилиб бозор нархида тўлаб қўй.
Шунда ўзбек ҳам худди немис сингари кунига 125 литр сув билан кифоя қила бошлайди, бир стакан сув билан тишини ювади, иккинчи стакандаги сув билан соқол олади, сув оқиб ётган унитазини дарров таъмирлайди. Шунда ўзбек фермери гектарига ўн минг куб сув эмас, минг куб сув билан пахта етиштириш ҳақида ўйлай бошлайди.
Содда тилда бу бозорга ўтиш деган. Рационал тариф сиёсати дегани.
Ҳеч ким сайламаган чиновникларни қўя турайлик, биз ўзимиз бу ҳақда очиқ гапиришга ва ёқимсиз қарорларга тайёрмизми?