Корпоратив кредитлаш қисқара бошлаган, бу бошланиши
Ўтган ойларда ўсиши секинлашган корпоратив кредитлаш июнь ойи якунига келиб қисқара бошлаган. Адашмасам, бундай жараён маълумотлар очиқлана бошлагандан буён биринчи марта кузатилмоқда. Ўзбекистонда хусусий бизнес эртанги кун истиқболини кўра олаётгани йўқ, давлат ва бюджетни эмиш учун мўлжалланган шартли GTL ва шартли Металлургия заводи лойиҳаларини кредитлаш учун эса ирмоқ ва манбалар қуриб битган. Ташқи қарз ҳисобидан молиялаштириш ўта қимматлашган. Хуллас, ўша машҳур Margin Call фильмида айтилганидек, мусиқа сўнмоқда.
Демак, июнь ойида жами кредит қўйилмалари қолдиғи 3,3 трлн.сўмга ёки 0,8%га ошган, бунда чакана кредитлар 3,9 трлн.сўмга ошган бўлса, корпоратив кредитлар қолдиғи 0,6 трлн.сўмга камайган.
Ажратилган кредитлар ичида энг кўп истеъмол кредитлари (автокредитлар) молиялаштирилган (+1,9 трлн.сўм). Ипотека ажратиш ҳажми бир жойда қотиб қолгандек (+835 млрд.сўм). Оилавий тадбиркорликка имтиёзли кредит ажратиш олдинги ойларга нисбатан икки баробарга секинлашган (+404 млрд.сўм).
Корпоратив кредитлашнинг қисқариши 13та банкни қамраб олган. Энг катта қисқариш Ўзсаноатқурилишбанк (-2 198 млрд.сўм), Агробанк (-691 млрд.сўм) ва Ипотека банк (-217 млрд.сўм) ҳисобига тўғри келади.
Муаммоли кредитлар қолдиғи расман 339 млрд.сўмга, 14,3 трлн.сўмгача ёки жами қўйилмаларнинг 3,4%игача камайган. Лекин бу реалликни қанчалик акс эттиради, бир гап айтиш қийин. Давлат банклари NPLни шиддат билан "қисқартираётган" вақтда, масалан, можорлар қўлига ўтган Ипотекабанкда NPL 65 млрд.сўмга кўпайган. Йўқ, бу билан Ипотекабанкда аҳвол ёмонлашди дегани эмас, шунчаки, давлат банкларидан фарқли ўлароқ, Ипотекабанк янги акциядори ёлғонни эмас, шаффофликни кўришни истайди.