Энергетикларнинг ўзида прогноз йўқ, лекин прогнозда адашган бизнесни жазолашмоқчи Мана бу фақат энергетикларнинг ўзлари тешган тешик қопини ёпадиган лойиҳанинг счетчик қисми бўйича эътирозлар ҳақида кеча тўхталдик. Лекин шонли энергетикларимиз ишлаб чиққан бу лойиҳанинг яна бир январда портлайдиган "минаси" бор. Шу ҳақда тадбиркорлардан бири изоҳларда ёзмоқда: "Табиий газ бўйича. Лимит масаласи жуда оғир масала. Ҳозирги қарорда жуда қаттиқ таъсир чоралари белгиланмоқда. 2023 йил декабрь ойи ва 2024 йил январь ойи АГТКШ мисолида кўрсак, тадбиркор 2024 йил январь ойи учун сотилиши мумкин бўлган газни прогноз қилиш керак, лимитга хат ёзиш керак ва агар прогноз қилинган ва сўралган лимит газ ташкилоти томонидан берилган тақдирда шунча суммани 100% олдиндан тўлов қилиши керак, январь ойида сўралган ва ажратилган лимитдан кўпроқ истеъмол қилса, қўшимча жарима тўлаши керак, демакки тадбиркор ўзи қилган прогнозига боғлиқ, лекин прогноз қилишга асос етарлими? Айни вақтда кунига 3 соатдан газ берилмоқда, яъни ҳатто эртанги кунда соат нечида газ берилиши маълум эмас, бундай ҳолатда январь ойи учун прогноз қилиш имконсиз. Агар январь ойида 24 соат газ берилиши мумкин, деб прогноз қилинса, кредит олиб қарз олиб, анча маблағни 100% олдиндан тўлов қилиш керак, лекин январь ойида худди шунақа 3 соатдан газ берилсачи? унда олдиндан тўланган суммани 20%иниям истеъмол қилинмайди, бунда тадбиркорнинг катта маблағи ишламай туради, зарар кўриб туради. Кўриниб туриптики, прогноз қилиш газ ташкилотига боғлиқ бўляпти, лекин товонини тадбиркор тўланмоқда. Электр энергиясида ҳам худди шундай. Табиий газ ҳамда электр бўйича қуйидаги ечим оптимал деб ҳисоблайман: яна декабрь-январь мисолида. Декабрь ойида 1 январь ҳолатига тадбиркор қанча газ ёки электр энергия истеъмол қилса (ҳисоблагичлар кўрсаткичи бўйича) январь ойининг лимити ҳамда олдиндан тўлов ҳажми худди шундай бўлиши керак, тадбиркор 1-5 январь ичида ҳам декабрь ойи истеъмолини ҳам январ ойи олдиндан тўловини 100% амалга оширилиши керак, шунда лимитгаям ҳожат қолмайди жарималаргаям, ким 6 январь ҳолатига декабрь ойи истеъмолидан ва шунча ҳажмда 100% январь ойига олдиндан тўлови мавжуд бўлса, ўша куни газ берилиши тўхтатилиши керак ҳамда тармоқда узилиши керак ва керак бўлса, пеня ҳисобланиши керак қарз суммасига. Лекин январь ойида олдиндан тўлов ҳажмидан кўп истеъмол қилинса оширилган коэффициент ҳамда жарима қўлланилмаслиги керак, чунки февраль ойидан ва йил давомида тўлови ошиб бораверади, ва кузга келгандан камайиб кетганда газ ва электр ташкилоти буни компенсациясини барибир олади, сабаби сентябрь ойида истеъмол катта, октябрь ойига олдиндан тўлов катта лекин октябрь ойида пасайиб бораверади".