​Энергетика узлуксиз чўкишда давом этмоқда Бир денгизчидан "Аҳволлар қалай?" деб сўрашса, у "Яхши, лекин чўкяпмиз" деганакан... Юқоридаги ҳикоятдаги денгизчи ўрнини шонли энергетик ёки аномал энергетик деб бемалол ўзгартиришингиз мумкин. Ёқилғи энергетикасининг чўкаётгани нафақат йилма-йил, энди ойма-ой режимда солиштирганда ҳам яққол кўринмоқда (ўзбек энергетикасининг чўкиши чуқурлигини яқин йиллардаги фақат Венесуэладаги қулаш билан солиштириш мумкин) . Мавжуд бўлган очиқ маълумотлар ичида айнан солиқ тушумларининг қисқаришдан тўхтамаётгани буёғига иситма дори билан вазият ўзгармаслиги, хирургик аралашув кераклигини кўрсатади. Демак, ўтган август ойида Давлат улуши мавжуд ТОП 10 йирик солиқ тўловчилар рўйхатидаги барча энергетика компаниялари солиқ тўлашни қисқартирган. Қачонлардир Ўзбекистоннинг энг йирик солиқ тўловчиси бўлган O'ztransgaz август ойида атига 33,2 млрд.сўм солиқ тўлаган. Бу июлдагидан 2,43 баробарига кам. Эътиборлиси, O'ztransgaz яширин қарор билан ишончли бошқарувга берилиб, пудрат қироллари учун ўйлаб топилган магистрал газ тизимини 500 млн долларга модернизация қилиш лойиҳаси реализацияси бошланган, солиқлар кескин қисқара бошлаган (балки яна яширин қарор билан қанақадир имтиёзлар берилган). Солиқ тушумларини қисқартириш пойгасида UzGasTrade иккинчи ўринни эгаллаган. Энергетика ва Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ёпиқ бассейни бюджетдан триллионлаб субсидия ва ҚҚС қайтарилишини олаётганига қарамай, шу пайтгача бирон марта молиявий ҳисоботларини очиқламаган. UzGasTrade августда июлга нисбатан солиқ тушумларини 2,1 каррага қисқартирган. Россиядан газ импорти ва ишлаб чиқарувчилардан газ сотиб олиш ҳам шунга мувофиқ қисқарганми, деган савол туғилади. Дарвоқе, сайлов паловда иштирок этаётган акторлар, ҳеч бўлмаса сайлов олди кўз кўрдига UzGasTrade'ни гиламга чақирармикан? Узоқ эмас, йил бошидаям Ўзбекистоннинг НКМК ва ОТМКдан кейинги учинчи солиқ тўловчиси бўлган O'zbekneftegaz энди ТОП 5дан ҳам тушиб кетган. Активлари остиданам, устиданам, ёниданам таланиб, пул оқимлари қимматлаштирилган пудратлар билан ичидан сўрилиб, шимоллик эмиссарларнинг назоратига ўтаётган O'zbekneftegaz ўтган ойда солиқ тушумларини 1,62 баробарига қисқартирган. Афсуски, бу охири эмас. O'zbekneftegaz'нинг инқирози ҳали узоқ давом этади. Аҳолига ва майда истеъмолчиларни газ билан таъминлайдиган Hududgazta'minot'да ҳам солиқ тушумлари 2,1 млрд.сўмга қисқарган. Умуман олганда, энергетикадаги юқоридаги 4 компания солиқ тушумлари июлдаги 1 144,8 млрд.сўмдан, 737,6 млрд.сўмгача, яъни 407,2 млрд.сўмга қисқарган. Атига бир ойдаги қисқариш кўламини тасаввур қилишингиз учун, 407,2 млрд.сўмга 660 ўринли 21та мактаб қуриш мумкин эди. Ёки бўлмасам, оғир аҳволдаги онкобеморлар охирги кунларини ўтказадиган хоспис қуришга бир неча йилдан бери 20 млрд.сўм пул топиб бериша олишмайди. Энергетиклар солиқ тушумида йўқотилган бир ойлик пулга шунақа хоспислардан 20тасини қуриш мумкин эди.