Олтиннинг янги рекорд нархлари бюджетимизни мувозанатлай оладими?
Энергетикадаги қулаш солиқ, бюджети тизимини издан чиқара бошлаганини кўрмаслик мумкин эмас, айниқса ёқилғи энергетика бюджетга тўловчи эмас, бюджетни сўрувчига (субсидия, компенсация ва имтиёзлар орқали) айланган бир шароитда.
Пешонамиз шунчалар ялтираганки, ўтган 8 йилда қилган улкан хатоларимизни олтин нархларининг тинимсиз ўсиши ювиб бериб келмоқда. Бугун масалан, олтин 2 570 долларга чиқди. Олтин нархининг прогнозда кўзда тутилган 1 унция учун 1 800 АҚШ долл. нархидан 100 АҚШ долларига ошиши бюджетга қўшича 4,5 трлн сўм даромад бериши керак. Лекин бу ўтган йилги ҳисоблар, НКМК ва ОТМКда ҳам (айниқса), афсуски, таннарх ошаяпти, харажатлар жуда тез шишмоқда. Икки гигантдан бюджетга тушумлар олтин (ва мис) нархи ошишига мутаносиб кетмаяпти.
Шундай экан, янги хатоларни қилишдан, ғирт авантюрага айланган лойиҳалардан тийилиш, иложи бўлса, зарари янада ошмаслиги учун, воз кечиш керак.
Акс ҳолда, энергетиклар тўламаётган солиқ юкини энергетикадан ташқаридаги секторларга, эҳтимолки, кичик ва ўрта бизнесга юклашга тўғри келади
Ҳа, айтгандек, эски даврнинг энг кўп ишлатилган бизнесни мажбурлаш практикаси жавобсиз қолмайди ва доим тескари натижалар беради.
Бизнесни ўз ихтиёрига қарши ҳар қандай маъмурий мажбурлашлар, у қуёш панели ўрнатишми, гул ва кўчат эктиришми, камбағалларни боқишга бириктиришми, ҳомийликми, фарқи йўқ, энг аввало, солиқ тушумларининг қисқариши билан намоён бўлади.