​Ўзбекистонда японча Tax-Free модели имконлими? Шахсан мен Ўзбекистоннинг маъмурий-бюрократиясига асосанган Tax-Free тизимидан фойдаланиб, ҚҚС қайтариб олган биронта хорижликни учратганим йўқ (бу бўйича очиқ статистика ҳам бўлмаса керак). Жараён шунчалик даражада қийин ва мураккаблаштирилганки, бунга биронта ўзини ҳурмат қилган хорижлик уриниб кўришни лозим топмайди. Қолаверса, Ўзбекистон маҳаллийлаштирувчи яккахон чўнтаклар ва импортни монополлаштириб олган олигархия фойдасига қаттиқ протекционистик сиёсат юритилганидан, туристик шоппинг учун умуман жозибадор ҳам эмас. Лекин буларнинг ғирт тескариси ва мукаммали Японияда. Японияда туристлар дўконнинг ўзида харид қилинган товарлари учун солиқларини қайтариб олишади. Яъни Tax-Free модели харид жараёнининг ўзида юз беради. Хизмат сафарида бўлган Ўзбекистон делегацияси Японияниннг Tax-Free тизимини ўрганипти ва ўзининг хулосалари билан бўлишмоқда. Албатта, қанийди япон тажрибаларни қўллаш имкони бўлса. Лекин бугунги протекционистик Ўзбекистонда имконсиз вазифа. Ўзбек чиновниклари буни Ўзбекистонда жорий қилгандан Японияга бориб шоппинг қилишда давом этишни маъқул кўришади. Шоир ёзганидек: Итга — сўнгак, ит олдидаги хашакни от олдига қўймоқ. Бор-йўғи шу, чинданам жўн-а, аммо ўлмак каби мушкулдир.