Айнан энергобарқарорлик ўша етишмаётган таклиф дельтаси ва юқори барқарор ўсишни яратади
"Кўрпача остидаги сўм" канали ёзмоқда:
"Қўшимча импульсни олтиннинг жаҳон бозоридаги юқори нархлари бермоқда, булар туфайли НКМК, ОТМК ва, шунингдек, бюджет даромадлари ўсмоқда, бу эса давлатга харажатларни оширишга имкон бермоқда. Шу билан бирга, таклиф анча секинроқ кенгаймоқда, жумладан, рақобатнинг етарли эмаслиги ва бозорга кириш учун чекловлар туфайли. Бу жиддий дилемма яратади. Бир томондан, мамлакат иқтисодий ўсишни тезлаштиришга интилмоқда. Бошқа томондан — 2020 йилдан бошлаб Марказий банк инфляцияни 5% гача пасайтиришни ҳисобга олиб, таргетлаш сиёсатини олиб бормоқда, Ҳозирча бу мақсадга эришилмаган, шунинг учун регулятор нисбатан қаттиқ пул-кредит сиёсатини олиб боришга мажбур, ставкани юқори даражада сақлаб турибди (2025 йил мартидан — 14%). Агар иқтисодиёт таклиф томонидаги чекловларни бартараф этмасдан 9–10% га ўсадиган бўлса, инфляциявий босим сақланиб қолади ва Марказий банкка янада қаттиқ пул-кредит сиёсатини олиб боришга тўғри келади. Бу қиммат кредитлар, бизнеснинг инвестицион фаоллигининг заифлашуви ва, охир-оқибат, иқтисодий ўсишнинг ўзининг секинлашувини англатади. Шунинг учун савол Ўзбекистон 9–10% га ўса оладими, дегандан кўра, бундай суръатлар барқарор бўлиши учун нима қилиш кераклигидадир...
Электр энергияси ва табиий газ тарифларининг бир неча босқичда оширилишига қарамай, бизнес ва аҳоли ҳали ҳам мунтазам равишда электр ва газ таъминотидаги узилишлар билан дуч келмоқда. Корхоналар учун бу иш тўхташлари, генераторлар ва муқобил энергия манбаларига қўшимча харажатлар, шунингдек, йўқотилган фойдани англатади. Марказий банкнинг бизнес-муҳит бўйича сўнгги тадқиқотида тадбиркорлар энергия таъминоти муаммоларини ишлаб чиқаришни кенгайтиришни чекловчи асосий омиллардан бири дея аташгани бежиз эмас. Газ билан боғлиқ вазият эса бундан-да ўткирлигича қолмоқда. Сўнгги йилларда қазиб олиш пасайишда давом этмоқда, импорт эса иқтисодиётнинг ўсиб бораётган эҳтиёжларини қоплаётгани йўқ. Қишда етказиб бериш чекловлари айниқса, энергия сиғимли тармоқларга — тўқимачилик саноати, қурилиш материаллари ишлаб чиқариш ва бошқа корхоналарга кучли таъсир қилади, улар ишлаб чиқаришни қисқартиришга ёки бутунлай тўхтатишга мажбур бўлади. Шунинг учун бугунги кундаги асосий вазифа — иқтисодиётни фақат ички ёки ташқи талаб ўсиши ҳисобига тезлаштириш эмас, балки таклиф томонидаги чекловларни олиб ташлаш, унумдорлик ва иқтисодий самарадорликни оширишга кўмаклашишдир. Барқарор энергия таъминоти, инфратузилмани модернизациялаш ва навбатдаги бозор ислоҳотларисиз 9–10% даражасида барқарор ўсишга эришиш жуда қийин бўлади. Акс ҳолда, юқори ўсиш муқаррар равишда инфляция, қаттиқ пул-кредит сиёсати ва кейинчалик иқтисодиётнинг секинлашуви билан бирга келади".
- https://t.me/sumundermatress/78@sumundermatress