Олтин стабилизатор, лекин олтиндан қўшимча даромадлар, албатта, жамғарилиши керак Миркомил Холбоев ёзмоқда: “Ҳақиқатдан ҳам олтин автоматик стабилизатор ҳисобланади. Лекин олтин бўйича қўшимча даромадларнинг жамғарилиши ҳақида гап кетганда бир неча жиҳатларга эътибор қаратилиши лозим. Биринчидан, олтиндан даромадлар жамғарилишининг монетар сиёсатга таъсири, иккинчидан, мамлакат иқтисодий циклнинг қайси нуқтасида эканлиги тўғри баҳоланиши зарур. Олтин экспортидан келадиган қўшимча даромадларнинг жамғарилишидан Марказий банк энг манфаатдор органлардан бири ҳисобланади. Чунки қўшимча даромадларнинг иқтисодиётга қайта қуйилиши инфляцион босимларни ошириб Марказий банкнинг инфляцион таргетлаш сиёсатига салбий таъсир қилади. Натижада, таргетга етиш муддати узоқроқ чўзилади ёки инфляцияни пасайтиришнинг “нархи” ошади.  Бошқа томондан олтин нархи ўсиши ҳисобига ошган бюджет харажатларини олтин нархи пасайиб кетган тақдирда қисқартириш сиёсий жиҳатдан жудаям қийин жараёнга айланади. Бу эса ўз навбатида мамлакатнинг қарз юки ортишига олиб келади. Бундай нарх пасайишининг узоқроқ давом этиши эса "шишиб" кетган харажатлар фонида жудаям оғриқли оқибатларга олиб келиши мумкин. Тўғри, олтин автоматик стабилизатор вазифасини ўтайди. Масалан пандемия даврида ноаниқликларнинг ортиши натижасида олтин нархида сезиларли ўсди.  Шунингдек иқтисодий фаолликнинг кескин пасайиши кузатилди, бундай вақтда олтин экспортидан келган қўшимча даромадлар ҳақиқатдан ҳам ташқи шокларнинг бюджет даромадлари ва иқтисодий фаоллик пасайишига бўлган салбий таъсирини юмшатади. Яъни у автоматик стабилизатор вазифасини ўтайди. Жорий йилда ҳам ноаниқликлар кескин ортиб, баъзи мамлакатлар ўзининг пасайиш фазасига кириб бормоқда. Натижада, олтин нархи йил бошига нисбатан 30 фоиз атрофида ошди. Лекин шу билан бир вақтда мамлакатимизда “бум” давом этмоқда. Биринчи ярим йилликда иқтисодиётимиз 7,2 фоизга ўсиб, ўсиш олдинги йилнинг мос даврига нисбатан 0,6 фоиз бандга тезлашган.  Яъни мамлакатимизда иқтисодий циклнинг пасайиш фазаси кузатилаётгани йўқ. Аксинча, иқтисодий ўсиш ўзининг потенциалида юқори шаклланиши инфляцион босимларни келтириб чиқармоқда.  Масалан, Марказий банк  апрель ойида йил сўнггида инфляция 7-8 оралиғида шаклланишини прогноз қилган бўлса, сентябрь ойига келиб прогноз 8,7 фоизгача оширилди. Яъни иқтисодиётда инфляцияга ялпи талаб босими сақланиб қолмоқда. Бундай вазиятда қўшимча ресурсларнинг иқтисодиётдан “чиқариб” олиниши инфляцион босимларни пасайтиришга ёрдам беради. Шунингдек, олтиндан тушумларнинг жамғарилиши валюта бозорида реал валюта курси ўзининг узоқ муддатли трендидан оғишининг олдини олади. Албатта, жорий йилда мамлакатимизда реал волюта курсининг мустаҳкамланиб кетиши билан ҳозирча муаммо йўқ. Чунки февраль-апрель ойларида рублнинг кескин мустаҳкамланиши сўмнинг реал курси қадрсизланишига олиб келди, лекин май ойидан реал валюта курси яна мустаҳкамланиш фазасига қайтган. Яъни йил бошида рубль билан кузатилгани каби ҳолат кузатилмаса, реал курс мустаҳкамланишда давом этади. Ўзи шундоқ ҳам базавий даврга нисбатан реал курс 10,6 фоизга (2018 йил январига нисбатан 16 фоиз атрофида) юқорироқ шакланмоқда. Қўшимча даромадларнинг жамғарилиши эса ўз навбатида  реал курснинг трендидан оғиши билан боғлиқ муаммонинг олдини олади. Натижада, валюта курсига сезувчан секторларда рақобатбардошлик пасайиши билан боғлиқ ҳолат юзага келмайди. Олтиндан қўшимча даромадлар албатта жамғарилиши керак ва бундай қилиниши, айнан инфляцион таргетлаш сиёсати учун ҳам айни муддао бўлган бўлар эди”.