Пахта учун кураш янада авж олади: ташқи бозорларга чиқиш вақти келганга ўхшайди
Бугунги йиғилишда Давлат раҳбари тўқимачилик корхоналарида қайта ишлаш қувватлари 1 миллион 300 минг тоннага етгани, лекин 1 миллион тонна пахта толаси ишлаб чиқарилаётганини таъкидлади. Шунингдек, ҳозирнинг ўзида мавжуд 300 минг тонналик дефицит 600 минг тоннагагача ошиши қайд этилди.
Текстилчилар ва кластерларга пахта етишмаслиги пахта учун курашнинг турли бозорга маъқул келмаган ва қонундан ташқари воситаларини ишга солинишига ҳам гувоҳ бўлаяпмиз. Ҳокимлар, улар билан аффилланган бизнес структуралар пахтанинг қийматини жуда яхши тушуниб қолишди. Шунинг учун бириктирилган майдонларда фермерлар билан ишлайдиган вертикал кластерларга ва ўзи пахта етиштирувчи агрокластерларга рейдерликнинг ҳар хил кўринишлари борган сари авж олмоқда. Агар жоиз бўлса, мулк ҳуқуқининг ҳимояси бўйича ўзгартиришларга энг катта муҳтожлик қишлоқ хўжалигида, бўлгандаям пахтачиликда бўлиб қолди.
Нима қилмоқ керак? Пахта учун кураш шароитида ўзаро рейдерликни давом эттириш, ким ҳокимиятда ва маъмурий кучли бўлса, ўша ҳақ бўлиши тўғрими ёки янги имкониятларни қидириб топиш ва кенгайтиришми? Менимча, иккинчи йўлдан бошқа муқобиллик йўқ. Текстилчилар, кластерлар ва айниқса кластер ташкил этмоқчи бўлганлар Қозоғистон, Қирғизистон ва Тожикистон бозорларига кириб боришлари керак. Қозоғистонда 300 минг, Қирғизистонда 100 минг, Тожикистонда 350 минг тонна атрофида пахта етиштирилади. Лекин қўшниларимиз етиштирган пахтасининг 75-90% ини чуқур қайта ишламайди, тола кўринишда экспорт қилади. Туркманистон эса 1 миллион тонна пахта етиштиради (майли бу мамлкатга ҳозирча кириш ва бизнес қилиш қийин).
Нима демоқчиман, пахта билан боғлиқ ошиб бораётган талабни қўшниларимиз бозорига кириш, имкон бўлса, шу ҳудудларда вертикал кластерлар ташкил этиш билан ҳал қилиш мумкин. Давлатнинг сиёсати бу йўлда бизнес учун қўшни мамлакатларда қулай инветициявий ва ҳуқуқий режимлар ўрнатишда бўлмоғи зарур.
@the_bakiroo
- https://t.me/Press_Secretary_Uz/1986@Press_Secretary_Uz