30 йиллик Бўшлиққа тош отиш ҳақида
"Парламентга тош отиш" борасида твиттердаги мунозаралар беихтиёр нега ҳалигача 1990 йилдаги парламент ўзбекистонликлар тарафидан орзиқиб эсланиши ҳақидаги саволларни ўртага чиқаради.
Масалан, орадан 30 йил ўтиб депутат Ғаниевни ёки депутат Тожиевни кимдир эслайдими? Уларга бўлган ҳурматни сақлаган ҳолда, аниқ бир нарса дейиш қийин.
Лекин жамият хоҳиш-иродасини ўзида ифода этадиган ва эркин сайловларда шаклланадиган парламент ярата олмасак, орадан яна 30 йил ўтса ҳам, депутат дейилганида 1990 йилги чақириқ депутатлари, хусусан Карим Баҳриевни ёки Ойгул Маматова кабиларни эслашади.
Нега шундай?
Чунки шу заминда яшаётган халқ 1990 йилгача бўлган наридаги 3 минг йилда ва 1990 йилдан кейин бу ёқдаги 30 йилда бошқа ҳеч қачон ўз вакилини сайламаган, сайлай олмаган. Ўзларини ўзлари тайинлашган.
Эркин сайлов деб ном бериш мумкин бўлган биринчи ва охирги сайловимиз шу 1990 йилдаги сайловлар бўлган.
Халқ менинг вакилим деб ўз номзодларини кўрсата олган ва бу номзодлар коммунистик партия ва совет ҳукумати фильтрларисиз бюллетендан жой олган. Номзод бўлиш учун партия вакили ё партия кўрсатган бўлиш шарт бўлмаган.
Бюллетенлар очиқ ва шаффоф кўринишда саналган. Протоколлар очиқ ва шаффоф тарзда эълон қилинган. Шунинг учун оддий ўқитувчи ё журналист парткомни, обкомни ва ҳатто КГБ вакилларини очиқ курашда юта олган.
150та партиясиз, халқ ўзи сайлаган депутатлар парламентда ўрин эгаллаган.
Фақат бу эмас. Бу парламент ҳукуматни шакллантирган. Ҳукуматния қўя туринг, Президентни сайлаган. Президент тайёргарликсиз парламентга келмаган, чунки уни у ерда қарсаклар эмас, доим ноқулай саволлар кутиб турган. Президент парламентга топшириқ бермаган. Қайтанга тескариси, парламент Президентга "наказ"лар юборган.
Мураккаб масалалар бўйича узоқ ва қийин давом этадиган, ҳар доим ҳам компромисс топиш мумкин бўлмаган мунозаралар бўлган. Осондан осон қўл кўтариш билан битмаган иш. Чунки ўша 150 депутатга мандат берганларнинг сўрови, талаби шу бўлган.
Яъни сайловчилар ўзининг депутатларига тинимсиз тош отиб (мандатини эслатиб) турган. Депутат менга тош отма, таклиф бер демаган. Чунки сиёсат ўзи шундай ишлайди.
- https://twitter.com/GaniyevDA/status/1579008505725734913twitter.com
- https://twitter.com/Odiljon_Tojiyev/status/1578876728084078592twitter.com
- https://kun.uz/news/2021/01/21/karim-bahriyev-yol-tamiridagi-otkatlar-monopoliya-va-90-yillardagi-erkin-parlament-haqidakun.uz
- https://kun.uz/news/2022/09/08/90-yillar-parlamenti-prezidentga-impichment-sharmandali-referendum-mustaqillik-va-karimovning-ihotalanishi-oygul-mamatova-bilan-katta-intervyukun.uz