Россияда вақтинча киритилган валюта назоратини доимийга айлантиришмоқчи. Улардан ўрнак олмаслик керак
Йирик экспортчилар учун валюта тушумини мажбурий сотиш бўйича апрелгача амал қиладиган вақтинчалик талаблар яна чўзилиши ва ҳатто доимийга айланиши мумкин. Бу ҳақда Bloomberg ўз манбаларига таяниб маълум қилмоқда.
Ўтган йили октябрда 6 ой муддатга алоҳида компаниялар учун валюта тушумини репатриация қилиш ва Россия ички бозорида мажбурий сотиш тартиби жорий қилинган эди.
Чекловлар киритилишидан аввал доллар курси 100 рублдан ошиб кетган ва бундай динамика Путиннинг бешинчи муддатга сайланишига соя солиши мумкин деб ҳисобланилган эди.
Мажбурий сотув бўйича талабларга ўша вақтда ҳам Россия Марказий банки қатъий қарши бўлган. Регуляторнинг позицияси ҳозирда ҳам ўзгармаган. Набиуллинанинг йил якунлари бўйича баёнотида рублнинг мустаҳкамланишига фақат валюта чекловлари сабаб бўлмагани қайд этилиб, бу нефть нархлари кўтарилгани, импорт қисқаргани, асосий ставка кўтарилгани омилларининг биргаликдаги таъсир бўлиши мумкинлиги ва уларнинг ҳар бирининг алоҳида улушини баҳолаш мумкин эмаслиги таъкидланганди. Шу сабабли Марказий банк валюта чекловларини узайтиришга етарли асос йўқ деб ҳисобламоқда.
Ҳукумат эса чекловларни узайтириш ва доимийга айлантиришни истамоқда.
Мажбурий сотув бўйича чекловлар Россия орбитасида қолаётган мамлакатларга икки томинлама таъсир ўтказади. Биринчи таъсир шуки, у кўпроқ ижобий, барқарор рубль курси пул ўтказмалари барқарорлигини ҳам таъминлайди. Лекин иккинчи салбий таъсир ҳам борки, Россиянинг бу ёмон тажрибаси унинг атрофидаги давлатларга, хусусан бизга ҳам "самарали валюта назорати"ни ўрнатиш бўйича ўрнак ва намуна ўлароқ тақдим этилиши мумкин. Мана шуниси қўрқинчлироқ.
Эсда тутиш лозимки, уруш миллий ғояга айланган Россияга ривожланиш, иқтисодий ўсиш, инвестицион муҳит керак эмас.