Ўзтрансгаз ва Saneg энди йирик солиқ тўловчилар сафида йўқ, Ўзбекнефтегаз чўкиши тўхтамаган 2024 йил якунлари бўйича қачонлардир Ўзбекистоннинг энг даромадли компанияси бўлган ва ишончли бошқарувга берилгани тан олинмаётган, эҳтимолки, 500 млн.долларлик "Шимолдан газ импорти учун модернизация" лойиҳаси бўйича янги қарзларни жалб қилиш учун ўтган йили 10 трлн.сўмлик қарз схемалари қайта расмийлаштирилган Ўзтрансгаз Давлат улуши мавжуд Топ 10 йирик солиқ тўловчилар сафидан узил-кесил тушиб қолган. Назаримизда, йирик солиқ тўловчилар рўйхатида 2024 йилда юз берган энг асосий воқелик шу. Ишқилиб, Ўзтрансгаз йирик солиқ тўловчилари сафидан чиқиб кетган бўлсада, Арманистон, Қирғизистон ва газ шантажига учраган Молдовада бўлгани каби шимолдагилар ёки уларнинг проксилари назоратига ўтиб, Ўзбекистон давлати ва халқи қўлидан чиқиб кетмасин. Худди шу каби, янги дейилган даврда Ўзбекистоннинг деярли барча нефть конлари тортиқ қилинган, турли яширин, ёпиқ ва ғалати қарорлар воситасида илгари Ўзбекнефтегазга тегишли бўлган активлар, улушлар ва ҳуқуқлардан тортиб иккинчи энг йирик завод Фарғона нефтни қайта ишлаш заводига эга бўлиб қолган Saneg ҳам энди хусусий сектордаги ТОП-10 йирик солиқ тўловчилар орасида йўқ (охирги марта 2023 йилда кўриниш берган). Эндиликда Saneg бир қисмига айланган Фарғона нефтни қайта ишлаш заводи 2019 йилгача йирик солиқ тўловчилар қаторидан тушмаган, конлар ва улушлар, активларни қўя турайлик. Saneg турли ношаффоф йўллар билан кенгайгани сари тўланаётган солиқлар камайиб бораётгани тафтиш қилиниши керак. Агар бу активлар "хусусийлаштирилгани"дан кейин таннарх каррасига ошган бўлса, ишлаб чиқариш ва қазиб олиш қисқарган бўлса, солиқ камайган бўлса, Sanegлаштириш ҳужжатларига қўл қўйган жаноблар ўзи нима учун хусусийлаштирдик, деган савол беришлари зарур. Учинчи эътиборли жиҳат, бу қачонлардир Ўзбекистоннинг энг йирик солиқ тўловчиси бўлган Ўзбекнефтегазнинг чўкишда давом этаётгани. Ўзбекнефтгаз тўлаган солиқлар бутун 2024 йилда 4,2 трлн.сўмга етмаган. Ваҳоланки, 2023 йилнинг 11 ойидаёқ 4,3 трлн.сўмдан кўпроқ солиқ тўлаган эди. Бўғзигача қарзга ботган монополистнинг чўкиш жараёни қачон тўхтайди, тўхтайдими ўзи, компания активларини бегоналаштириш, қиммат ва танловсиз пудратлар орқали пул оқимини суғуриб олиш-чи, наҳотки, кўра била туриб, ҳукумат ифода этадиган акциядорлар, кенгаш шунга рози?