Нима қилмоқ керак? Энергоқасамхўрларнинг маъмурий ресурслари ва бюрократияга таъсирини билган дўстлардан бири “хўп, нима қилса бўлади” дея сўрамоқда. Ёқилғи-энергетикасида бозор йўқ экан (энергоқасамхўрлар ва ёлғончи антиислоҳотчилар бунга эришди) ва бозорга қараб бир қадам ҳам қўймаётган эканмиз, нархларни ташқи тийиб турувчи глобал воситаларга ва антимонополия чораларига боғлашдан бошқа чора йўқ. Бу нима дегани? Биринчидан, 92 бензиннинг биржага чиқарилиш базавий баҳоси брент типидаги нефть нархи формуласига мажбурий боғланиши даркор (нефть ошганда ошади, тушганда тушади). Бу қоида ҳар икки йирик ишлаб чиқарувчи монополист Ўзбекнефтегаз ва ҳалигача монополист деб эълон қилинмаган Санегга қўлланиши зарур, токи ҳар иккисининг бозордаги улуши 40%дан пастга тушмагунча. Нима учун фермерларга хом пахта базавий нархи пахта толасининг глобал нархига боғланишини тўғри деб билган ҳукумат бензинни нефть нархига боғлашга келганда шонли энергетикларга истисно қилиши керак? Агар 92 бензин нархини брентга қатъий боғлаганимизда, ҳозир 92 шиптир базавий нархи биржада 12,6 млн.сўм эмас, 8,9 млн.сўм бўларди, 92 бензин литри 10,7-11,0 минг сўм эмас, 7,7-8,0 минг сўмдан ошмасди. Иккинчидан, биржадаги савдоларда 92 бензин учун 5%лик спред ва 5 тонналик лот тикланиши зарур. Савдоларда буюртмани пора эвазига эгаллашга уринаётган коррупцион (саботаж) элементларга қарши хоҳиш ва ирода бўлса, шафқатсиз курашса бўлади (бунга давлатимизда етарлича қудрат бор). Учинчидан, буни яна ва яна такрорлашдан чарчамаймиз, ёқилғи импорти каналларидаги транспорт, логистика ва омборларгача бўлган монополист ва олигархларга хизмат қилаётган сунъий тўсиқ ва ғовлар аввал тўлиқ инвентаризация қилиниши, кейин таг-томири билан бекор қилиниши зарур. Ўзбекистон ёқилғи бозорига шимолдагиларга, энергомонополистга ва энергоолигархга боғланмаган мустақил ўйинчилар киритилиши зарур. Буни энергошотир, энергошогирд, энергоустоз ва энерговалийлар қилмайди (ўзларига ўзлари қарши бормайдику). Буни ўзбекистонпараст тузилмаларгина кун тартибига олиб чиқиши мумкин.