Бой Тошкент бюджети: харажатлар
Тошкент шаҳар бюджети харажатларининг айрим жиҳатлари 2023 йилда бироз камтарроқдек кўринади. Лекин бу манипуляцион картина ва балки атайин шундай қилинган.
Бюджет харажатлари ичида объектларни лойиҳалаштириш, қуриш (реконструкция қилиш) ва жиҳозлаш учун капитал қўйилмалар 395,6 млрд.сўм этиб белгиланган. Бу ўтган 2022 йил бюджетига нисбатан қарийб 1 трлн.сўм кам. Наҳотки, шаҳар маъмуриятининг энг асосий ўзлаштириш манбаси-я, дейишга шошилманг. Йил давомида бюджетда акс этмаган Республика бюджети кредитлари ва айниқса ниқобланган трансфертлар бу фарқликни ортиғи билан қоплайди. Ҳали агар яна ёпиб қўйилмаса, бюджет ижроси маълумотларида буни кўрасиз.
2023 йил бюджетида энг катта харажат Иссиқлик таъминоти хизмати учун пасайтирилган тарифларни қўллаш натижасида юзага келадиган зарарларни қоплаш билан боғлиқ - 1 604,2 млрд.сўм. Ўтган йили бу мақсадлар учун 732,2 млрд.сўм ажратилган эди. Йил охирида яна Республика бюджетидан 404,7 млрд.сўм берилган. Демак, бу бўйича харажатлар 41,1%га кўпайган.
Кейинги катта харажат "Обод маҳалла" дастури учун - 309,1 млрд.сўм.
Умуман олганда, шаҳар бюджети харажатларининг сезиларли қисми кредитларни ёпишга ва зарарларни қоплашга йўналтирилади:
"Тошшаҳартранс" АЖнинг кредитни қайтаришга - 283,9 млрд.сўм;
Шаҳар йўловчи ташиш транспорти зарарларини қоплашга - 235,6 млрд.сўм;
Метро бўйича зарарларни қоплашга — 141,8 млрд.сўм;
"Пойтахт қурилиш ва хизмат" ДУКнинг кредитини қайтаришга - 54,2 млрд.сўм;
"Тошшаҳарнур" ДУК кредитларини ёпишга - 39,4. млрд.сўм.
Бирламчи тақсимловчилар орасида севимли Ободонлаштириш бошқармасига 474,7 млрд.сўм, тугатилиб юборилган бўлсада рўйхатга қўшилган Маҳалла бошқармасига 93,1 млрд.сўм (ўтган йилдагидан 46 баробар кўп) харажатлар эътибор тортади.
Туманларниям, ҳокимларниям севимлиси ва унчамаслари борлиги бюджетгаям нуқсини қолдирган. Туманлар орасида Олмазор (191,7 млрд.сўм), Юнусобод (187,1 млрд.сўм) ва Мирзо Улуғбек (167,3 млрд.сўм) туманлари бюджети энг катта. Айнан шу туманларга шаҳар солиқ тушумларидан, айниқса бензин, дизель ва газ сотувдиган солиқлардан энг катта ажратмалар тақсимланган.