Бой Тошкент бюджети. Харажатлар
Туманлар ҳисобисиз Тошкент шаҳри бюджетининг 2025 йилдаги харажатлари 9,7 трлн.сўмни ташкил этади.
Афсуски, бу йил ҳам пойтахт бюджетининг энг катта харажати қора ўпқонга айланган иссиқлик таъминотини субсидиялаш билан боғлиқ. Иссиқлик таъминоти хизмати учун зарарларни қоплашга 2,7 трлн.сўмдан ортиқ маблағ ажратилган. Бу шаҳар бюджети харажатларининг 28%и дегани. Солиштириш учун, 2024 йилда бу мақсадларга 1,97 трлн.сўм йўналтирилганди. Тарифлар ўтган йили 2 марта (32,25%га), бу йил яна 2 марта (камида 32,25%га) оширилишига қарамай, субсидиялар камайиш ё барқарорлашиш ўрнига, 37%га кўпайган. Бу остиданам ўпириб, устиданам тиқволиш дегани (энергетиклар бошқача ишлайдими ўзи). Қизиқ, кенгашнинг биронта депутати бу бўйича савол бердимикан?
Шаҳар бюджетининг иккинчи энг йирик харажати жамоат транспорти учун субсидиялар - 1,2 трлн.сўм (ўтган йили 1,0 трлн.сўм ажратилган эди). Яна шунингдек, талатўп ва тиқилинчлигидан тиғиз пайтда тушишга қўрқиб қолган Метрополитен зарарларини қоплашга 683,2 млрд.сўм (ўтган йили 575,7 млрд.сўм) йўналтирилади. 2023 йилда янги автобуслар туфайли бир марта яхшиланганидан кейин жамоат транспортидаги аҳвол фақат ёмонлашиб бормоқда.
Тошкентликлар ва пойтахт меҳмонлари транспорт учун субсидиялар нима учун оширилаётгани ва эвазига нима олаётганини билишга, ҳисоб сўрашга ҳақли.
Учинчи энг катта харажат бу ташқи ва ички қарзларни сўндириш билан боғлиқ - 911,9 млрд.сўм. Ўтган йили қарзларни сўндириш учун 480.4 млрд.сўм ажратилганди. Бир йил ичида қарз юки 2 баробар ошдими, ошган бўлса қайси лойиҳалар бўйича? Шаҳар маъмурияти ўзи бевосита қарз жалб қилишга ҳақли эмас. Шу пайтгача қарз ёпиш бу асосан шўрпешона халқнинг жамғарилган пенсия пулига қурилганига қарамай, ўғри олигархларнинг шайтонбазми ўтадиган Hyatt меҳмонхонаси қарзларини ёпиш билан боғлиқ эди. Hyatt совға қилиб "хусусийлаштирилган" бўлса, қарз харажатлари нега ошди?
Тиббий суғурта учун мўлжалланган 2,2 трлн.сўмни алоҳида қайд этмадик, чунки бу харажатлар ўзи бусиз ҳам мавжуд бўлган ва соғлиқни сақлаш учун тақсимланган харажатлар ичида ўтирар эди. Тиббий суғурталашга ўтилиш қандай самара беришини ҳали синов даврида кўришга ва танамизда синашга тўғри келади.
- https://e-qaror.gov.uz/doc/2185137gov.uz
- https://t.me/the_bakiroo/8840@the_bakiroo