Давлат банклари ўзига "бино" қўйишда давом этади
"Сичқон инига сиғмайди, думига ғалвир боғлайди". Мана шу мақол Ўзбекистондаги давлат банкларининг бутун мазмун моҳиятини тўла ўзида акс эттиради.
Биронта давлат банкининг капитал рентабеллиги расмий инфляцияни қоплашга етиб бормайди, яъни, давлат, бюджет, солиқ тўловчилар берган пулни чайиб, бадтар қадрсизлантириш билан овора, лекин шу ҳолатдаям улар осмонўпар бинолар қуришни ёддан чиқаришмайди. Яна бутун дунёдаги илғор банклар қиммат, серҳашам бинолардан воз кечаётган вақтда.
Давлат банклари орасида ўзига бино қўймаган ва қурмаган, феълан банк деб аташ қийин бўлган Микрокредитбанк қолганди. Энди шу банк ҳам Тошкентнинг қоқ марказидаги бошқа бир банк ва унга ёндош биноларни оз эмас, кўп эмас, жами 387 млрд.сўмга сотиб олмоқда. Шунинг нақ 135 млрд.сўми олдиндан тўланади.
Маълумот учун, Микрокредитбанк 0,7%лик капитал рентабеллигига эга, яъни бу банкка давлатнинг тиккан 1 млрд.пули 7 млн.сўм бўлиб қайтади.
1 октябрь ҳолатига юқори ликвидли активларнинг жами активлардаги улуши 7,1%ни ташкил этган (минимум 10%). Ликвидликни қоплаш меъёри доимий равишда бузиб келинади. Яъни, агар Микрокредитбанк давлат банки бўлмаганида аллақачон лицензияси олиниб, ёпиб ташланиши керак бўларди.
Мен билмайман, қандоқ қилиб, ўзи ҳатто тўловларни молиялаштиришга пули йўқ банкка бир неча юз миллардга бино олишга рухсат берилган. Ким молиялаштиради бу битимни? Қайси манбалар ҳисобидан (бинони сотаётган банк қарз бериб турадими? ўзи носқовоққа нон борми деб туриптику)? Кенгаш аъзолари қаёққа қараган? Хабари борми?
Марказий банк рухсат берганми шу битимга? Қайси асосларда? Бу битим омонатчи ва кредиторлар манфаатларига реал хавф туғдирадику.
Ва умуман у чўнтакдан бу чўнтакка пул солиш схемалари қачон тўхтайди? Нега битта олигархга ишламаган схемани бошқа, бўлгандаям энг самарасиз давлат банкига ишлатиш керак? Шу ўлгур бинони схема билан эмас, очиқ бозорда сотса, кимнидир бир жойи узилиб қоладими?
- https://bankers.uz/news/1269bankers.uz
- https://new.openinfo.uz/reports/bank/quarter/850openinfo.uz