Тадбиркорлардан қуёш панеллари орқали ишлаб чиқарилган электр энергиясини сотиб олиш тарифи 800 сўмдан 250 сўмга пасаядими? Шу кунларда ишлаб чиқариш, офис бинолари томига ва бошқа майдонларига қуёш панеллари ўрнатган тадбиркорлар яна жиддий ташвишга тушиб қолишган (ўзбек тадбиркорининг тийиқсиз амалдорлар келтираётган ташвишларсиз куни йўқ ўзи, бири тугамай, иккинчиси бошланади). Гап шундаки, лойиҳага кўра, тадбиркорлик субъектлари томонидан қуёш панеллари орқали ишлаб чиқарилган электр энергиясини сотиб олиш тарифи 800 сўмдан 250 сўмга пасайтирилиши мумкин. Мазкур муаммони қуёш панеллари ўрнатган тадбиркорлардан бири ЎзЛиДеп ташкил этган мулоқотдаям кўтарган (57:30 дақиқадан кўринг). Партия етакчилари, хусусан Қонунчилик палатасининг тадбиркорлик қўмитаси раиси Бобур Бекмуродов лойиҳадан хабари борлигини, ҳатто қўмитада ҳам ўрганишни бошлашгани ҳақида гапирган. Лекин амалий ечимга ва айниқса, кафолатларга келганда яна аниқ фикрлар ва дангал муносабат яна айтилмай қолган. Гап шундаки, 5 йил аввал қабул қилинган ҳужжатга кўра, юридик шахслар томонидан ўз эҳтиёжлари учун ўрнатиладиган қуввати 1 МВтгача бўлган қуёш, шамол ва биогаз электр станцияларида ишлаб чиқарилган электр энергиясининг ўз эҳтиёжидан ортиқча қисми «Ҳудудий электр тармоқлари» АЖ ва келгусида давлат томонидан электр энергиясини кафолатланган тарзда харид қилиш функцияси (ваколати) берилган орган томонидан (кафолатланган тарзда II тариф гуруҳи истеъмолчилари учун белгиланган тарифнинг 80 фоизи миқдорида) ўрнатилган. Ҳозирда бу 800 сўмни ташкил этади. Ўтган йили кузда тарифни 700 сўмгача пасайтириш лойиҳаси илгари сурилган, лекин тасдиқланмаган. Бу сафар навбатдаги уриниш ва бирданига 250 сўмгача тушириб олишмоқчи. Биринчидан, Президент қароридаям, ҳукумат қароридаям юридик истеъмолчилардан қуёш панеллари орқали ишлаб чиқарилган электр энергиясини сотиб олиш 10 йил муддатга тузилиши белгиланган. Яъни 10 йилга тузилган кафолатли битимни бекор қилишга ҳеч кимнинг ҳаққи йўқ. Иккинчидан, ўзи шу кунгача ҳам қуёш панели ўрнатиб тармоққа электр узатган тадбиркорларнинг қарзларини бир неча ойлаб тўланмай келинади, бу ҳақда мана бу катта материалда ҳам ўқишингиз мумкин. Ўзбекистонда энергетикада мантиқ ажойиб: тадбиркорлар ва аҳоли қарз бўлиши мумкинмас, лекин энергетика ойлаб қарз бўлиб юриши ва аллақачон сотиб, фойда кўрилган энергия учун ҳақ тўламаслик оддий норма (бечора тадбиркорлар маъмурий оқибатларидан қўрқиб, судга ҳам беролмайди). Учинчидан, тадбиркорлар панелбозлик кампанияси пайти нафақат ўз ҳисобидан, қарз ва кредит олиб ҳам қуёш панелларини ўрнатишган, мулки ва активларини гаровга қўйишган. Тўловларнинг кескин пасайтирилиши юзлаб миллиард, балки триллионлаб сўм кредитларнинг тўланмай, муаммолига айланиши ва тадбиркорларнинг активларидан ажралиб, банкрот бўлиши ҳам дегани. Тўртинчидан, тадбиркорлардан сотиб олинадиган электр энергиясини нархини пасайтириш ҳақида қарор қилинган тақдирда ҳам (умид қиламанки, бунга рози бўлинмайди), бу фақат янги битимларга оид бўлиши керак. Айни пайтда, агарда тадбиркорлардан сотиб олинаётган электр энергияси нархи пасайтирилса, марҳамат қилиб аҳолига ҳам тарифларни мутаносиб пасайтиришлари керак.