Ўзбекнефтегаз Ўзбекистоннинг кичрайтирилган модели сифатида Талабалар, олимлар, кредиторлар, инвесторлар ва умуман ҳозирги Ўзбекистоннинг мундарижасини оз-моз бўлсада тушунмоқчи бўлганлар Ўзбекнефтегазнинг Халқаро стандартлар бўйича молиявий ҳисоботи билан танишишлари керак. Билингки, Ўзбекнефтегаз мустақил Ўзбекистон тарихида қарийб 25 йил энг йирик давлат компанияси ҳисобланган ва кейинги 7 йилда фақат кичрайиб бормоқда (ҳозирда учинчи). Йўналиш олиш учун сизларнинг эътиборингизга айрим тезисларни тақдим этаман. Пасайиб бораётган фойда ва рентабеллик. Соф фойда 5,5 трлн.сўмдан 2,8 трлн.сўмгача камайган. Қўлма-қўл назорат. Охирги 4 йилда Ўзбекнефтегаз акцияларининг номинал эгалиги 4 марта алмашган. Ўзбекнефтегаз 100га яқин аффилланган структураларга эга. Улар орасида футбол клубларидан (Бунёдкор, Машъал) тортиб Гонконкдаги офшорларгача бор (SURHAN INVESTMENTS LIMITED). Лекин "она" компанияга қўшилиб шўъбаларнинг ҳам молиявий аҳволи фақат оғирлашиб бормоқда. Кредитордан инвесторга айланган Air Products. 2020 йилда Uzbekistan GTL лойиҳаси доирасида Ўзбекнефтегаз Air Products'дан 200 млн.доллар қарз бўлиб қолган. Шу қарздорлик 2023 йилда 1 млрд.долларлик ускуналарни сотиш битимига айланган. Кредит ва қарзлар. Компанияниинг кредит ва қарзлари 2022 йилда 40,9 трлн сўмдан 43,6 трлн.сўмга етган. Қарз ва кредитларнинг 95%идан ортиғи валютада. Еврооблигация. Ўзбекнефтегаз 2021 йилда 700 млн.долларлик еврооблигация жойлаштирган. Еврооблигациялардан тушган маблағлар асосан бошқа қарзларни қайтаришга йўналтирилган. Кредит олиб кредит ёпиш. Ўзбекнефтегазнинг кредит олиб бошқа кредитнинг сўндириши операцион практикага айланган. 2023 йил февралда Ўзбекнефтегаз Ўзсаноатқурилишбанкдан 198 млн.доллар кредит олиб санкция остидаги Газпромбанкдан олинган 198 млн.долларлик кредитни қайтарган. Активларни бегоналаштириш. Ўзбекнефтегаз 3,6 трлн.сўмлик нефтегаз активларини 2033 йилгача бўлган муддатгача бўлиб тўлаш шартларида учинчи шахсларга топширган. Шўъбаларга кафолат ва кредитлар. Uz-Kor Gas Chemical' учун газ олиб-сотиш битими доирасида 12,6 трлн.сўмлик кафолат, аффилланган шахсларга 6,6 трлн.сўмлик кредитлар тақдим этилган. Истиқболи номаълум лойиҳалар учун харажатлар. Шўртангаз-2 лойиҳаси 2,3 трлн.сўмлик аванс тўловлари, 2,7 млрд.сўмлик тугалланмаган қурилиш ишлари амалга оширилган. Лойиҳа Ўзбекнефтегаздан олиниб, бенефициари, мундарижаси ва манзили ўзгартирилган.