25K243Telegramda ochish
Ўзбекнефтегазнинг молиявий аҳволи эълон қилинганидан кўра оғирроқ 2023 йилда «Ўзбекнефтгаз»нинг соф фойдаси икки баробардан кўпроққа камайгани ҳақидаги Kapital Depozit манбаларига таяниб тарқатилган маълумот бу айсбергнинг учи холос. Қайд этиш лозимки, Ўзбекнефтегаз Молиявий ҳисоботнинг халқаро стандартларига ўтиш бўйича ҳужжат талабларини ўзича талқин қилган ҳолда, бухгалтерия ҳисобининг миллий стандартлари бўйича молиявий ҳисоботларини 2020 йилдан буён эълон қилмай келади. Регуляторлар эса бунга кўз юмган ва юммоқда, чунки очиқланмаган ҳар бир маълумот йўл қўйилаётган хатоларни яшириш, ёпиб туриш ва анча муддат хаспўшлаш имконини беради. Kapital Depozit эълон қилган маълумотлар, катта эҳтимол, ўша очиқланмай келаётган миллий стандартлар бўйича ҳисоботдан олинган. Мазкур маълумотда энг эътиборли динамика соф фойданинг каррасига камайгани эмас, жами капиталнинг 2,9%га, 48 трлн.сўмгача камайганидир. Бу дегани, 2023 йил давомида Ўзбекнефтегазнинг жами капитали 1,4 трлн.сўмга қисқарган. Тақсимланмаган фойданинг 522,7 млрд.сўмга (8,4%) қисқаргани ва 611,6 млрд.сўмлик соф фойдани ҳисобга олган тақдирда ҳам капиталнинг камайиши, бу яна қайсидир активларни текинга бериб юборилгани ёки воз кечилганига ишора беради. Нима бўлгандаям, бу ҳақда аниқлик олиш учун 2023 йил якунлари бўйича халқаро стандартлар асосидаги ҳисоботни кутишга тўғри келади. Ҳозирча ихтиёримизда 2023 йил 1-ярим йиллигига оид халқаро стандартлар ҳисоботи бор холос. Ernst & Young аудиторлик компаниясининг бир нечта муҳим ташвишли изоҳлари билан тасдиқланган ҳисоботга кўра, соф фойда қарийб 5 каррага қисқарган. Лекин асосий муаммо бу эмас. Асосий муаммо 2023 йилнинг биринчи ярмида молиявий ва номолиявий ковенантларнинг бузилиши оқибатида Ўзбекнефтегаз билан дефолт ва кросс-дефолт юз берганидир. Шу кунгача компания ушбу ҳолатга бирон марта изоҳ бермаган. Молиявий натижанинг кескин ёмонлашишини операцион харажатларнинг ошиши билан бир қаторда, курс фарқидан 927 млрд.сўмлик зарар, шунингдек молиявий харажатларни деярли 2 баробарга ошиб, 1 997 млрд.сўмга етгани билан изоҳлаш мумкин. Молиявий харажатларнинг кескин ошиши қарз ва мажбуриялар бўйича фоиз харажатларининг кўпайгани билан боғлиқ. Шунингдек, Ўзбекнефтегазнинг ликвидлик позицияси кескин оғирлашган. 2023 йил бошига 2 487 млрд.сўмлик пул маблағларига эга бўлган компания ярим йиллик якуни бўйича 346 млрд.сўмлик пул маблағлари билан қолган. Камайиш асосан банклардаги валютадаги ҳисобварақларнинг қолдиғи ҳисобига рўй берган. Катта эҳтимол, Ўзбекнефтегаз Uzbekistan GTL заводиниинг Ҳавони ажратиш, Водород ва Синтетик газ ишлаб чиқариш ускуналарини Air Products компаниясига 1 млрд.долларга "сотилишидан" тушган маблағларни кредит ва қарзларни сўндиришга йўналтирган. Бу ҳақда яна тўхталамиз. 2023 йилнинг 3- чорагида Ўзбекнефтегаз ўзбек банкларидан яна 1,4 трлн.сўмлик қарз кўтарган. Бу ҳам ликвидликдаги узилишларни қоплаш билан боғлиқ бўлгани табиий. 2023 йилда S&P Global Ratings ҳам Ўзбекнефтгаз ликвидлиги кейинги бир неча йил ичида босим остида қолишини тахмин қилганди. S&P шунингдек, Ковенантларни бузиш ёки ликвидлик эҳтиёжлари каби муаммоларни тан олмаслик ҳукуматга кеч ҳисобот бериш туфайли компанияга ўз вақтида ва етарли даражада ёрдам кўрсатишнинг кечикишига олиб келиши мумкинлиги ҳақида огоҳлантирганди.

Ko‘rsatkichda

Xaritada ko‘rish

Arxivda shunga yaqin