2025 йил сентябрь ҳолатига сўмнинг реал самарали алмашув курси базавий давр 2019 йил сентябрга нисбатан 13,6%га мустаҳкамланган (ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 4,2%га мустаҳкамланган). Реал самарали алмашуви куриснинг мустаҳкамланиши асосий омили миллий валюта номинал курси мустаҳкамланиши бўлиб қолмоқда. Экспорт товарларининг атига 15%и курс ўзгаришига таъсирчанлиги кўрсатилган (айнан қайси т
Марказий банк кечаги бошқарув йиғилишига оид очиқлаган презентацияга кўра, 2025 йил август ҳолатига сўмнинг реал самарали алмашув курси базавий давр 2019 йил сентябрга нисбатан 10,6%га мустаҳкамланган (2025 йил бошидаги максимумларга нисбатан 3,9%га қадрсизланган). Графикдан реал самарали алмашув курсининг мартда бошланган пасайиш тренди июлдан кейин яна мустаҳкамланиш билан алмашганини кўриш мум
Ўзбек тадбиркорлари анчадан буён сўм курси тўғрисида баҳсга киришмаган эди. Тадбиркорлар валюта курси оптималлиги ва рационаллигини, аниқроғи у экспортни рағбатлантираётганини сўроқ остига олишмоқда. Миллий валюта курсини «эркин қўйиш»га чақириқлар эшитиладими ёки йўқми, бир нарса дейиш қийин. Лекин, факт шуки, Марказий банк қанақа формулировка ишлатмасин, ўзбек сўми мустаҳкамланишдан тўхтамаяпти
Марказий банк асосий ставкани 13,5% даражасида сақлаб қолди. Регулятор релизида қабул қилинган қарор инфляцияга ўтган йилги энергия нархлари эркинлаштирилишининг таъсири камайиб бориши кутилаётганлигига қарамасдан инфляцион кутилмалар юқори даражада сақланиб қолаётганлиги пул-кредит шароитларини нисбатан қатъий даражада сақлаб қолиш билан изоҳланган. Марказий банк охирги ойларда биринчи марта ва
Марказий банк 2022 йил ноябрдан кейин сўмнинг реал самарали алмашув курси бўйича ҳар ойлик шарҳини тақдим этишни тўхтатган. Охирги марта реал самарали алмашув курси индекси бўйича регулятор ҳисоблари Марказий банк бошқарувининг 2024 йил 25 апрелдаги йиғилиши презентациясида намойиш қилинган. Марказий банк бошқарувининг асосий ставка бўйича сентябрь, октябрь ва декабрдаги йиғилишлари релизида милл
Миллий валютанинг долларга нисбатан курси динамикаси, 2023 йилдаги савдо баланси таркибидаги ўзгаришлар таъсирида I чоракда сўмнинг реал самарали алмашув курси 2023 йилнинг декабрь ойига нисбатан 0,9 фоизга қадрсизлангани айтилганди. Шу билан бирга очиқланган презентация маълумотларига кўра, базавий давр 2019 йил сентябрига нисбатан сўмнинг реал самарали алмашув курси 7,6%га мустаҳкамланганини кў
Иқтсодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар марказининг 2023 йил якулари бўйича ҳисоботига кўра, ўтган йилда сўмнинг реал самарали алмашув курси 4,6 фоиз бандига мустаҳкамланган. Марказий банк ҳисоботига кўра реал самарали алмашув курси 2023 йил бошига нисбатан сал камтарроқ 0,8%га мустаҳкамланган. Ҳар икки ҳурматли ва ишончли идоранинг ҳисобларидаги фарқ методология ва фойдаланилган маълумот базаси туфай
Бугунги тўғирланиш, агар шу сўзни ишлатиш мумкин бўлса, реал самарали алмашув курсининг узоқ муддатли трендига қайтишига олиб келиши айтилди. Эслатиб ўтиш керакки, ўтган йилнинг шу даврига нисбатан сўмнинг реал самарали алмашув курси мустаҳкамланиши 8,3%га, базавий давр 2019 йил сентябрига нисбатан 10,8%га етган эди. Июлда асосий икки савдо ҳамкорларимиз валюталари алоҳида ва корзинада қадрсизлан
Марказий банк тақдим этган Пул-кредит сиёсати шарҳидан илгари алоҳида тақдим этиб келинган маълумотлар ҳам ўрин олган. Хусусан, реал самарали алмашув курси шарҳи охирги марта 2022 йил ноябрь ойида тақдим этилган эди. Шундан буён миллий валютанинг курсига оид муҳим шарҳ тўхтаб қолган. 2023 йил 2-чораги бўйича Пул-кредит сиёсати шарҳида шу пробел тўлдирилган. Демак, базавий давр ҳисобланадиган 201
Келаси душанбадан амал қиладиган расмий курсга кўра, 1 АҚШ доллари 11 522,13 сўмни, 1 рубль эса 135,63 сўмни ташкил этади. Охирги марта долларнинг бундан юқори расмий қиймати 2022 йил 18 март куни амал қилган. Рубль эса 14 ой нарида, 2022 йил 13 апрелда бундан арзонроқ бўлган. Ўзбек сўми охирги ойда асосий савдо ҳамкорларимиздан бўлган давлатлар валюталари - рус рубли ва турк лирасининг кескин қа
Реал самарали алмашув курси 2022 йилнинг август ойида июлга нисбатан ўсувчи динамика қайд этиб, 1,4 фоизга мустаҳкамланди. Сўмнинг мустаҳкамланиши 2021 йил мос даврига нисбатан 3%га, базавий давр деб ҳисобланган 2019 йил сентябрга нисбатан 6%ни ташкил этган. Августдаги мсутаҳкамланиш асосий савдо ҳамкорлари бўлган давлатлар валюталари — рублнинг долларга нисбатан 2,3%га, турк лирасининг 3,3%га, х
Ўтган июль ойида сўмнинг реал самарали алмашув курси 2,1%га мустаҳкамланган. Ўтган йилнинг шу даврига нисбатан сўмнинг реал курси 1,4%га ошган. Июль ойида сўмнинг реал алмашув курси мустаҳкамланишининг асосий омили бўлиб ноль инфляция ва сўм курсининг деярли барқарорлиги шароитида рубль, тенге ва юаннинг қадрсизланиши хизмат қилган. Базавий давр деб 2019 йил сентябрь ойи олинганида сўмнинг реал с
Мазкур тенденция сўмнинг номинал алмашув курси мустаҳкамланиш фонида юз бермоқда. Реал самарали курснинг пасайиб бораётгани асосий сабаби асосий савдо ҳамкорлар валюталари - биринчи навбатда рус рубли ва қозоқ тенгеси мустаҳкамланаётгани ва айни вақтда Россия ва Қозоғистонда, шунингдек Туркияда кузатилаётган юқори инфляция бўлиб қолмоқда. Сўмнинг реал самарали алмашув курси пасайиб бораётганига қ
Охирги уч ойда сўмнинг реал самарали алмашув курси қарийб 4 фоизга қадрсизланган. Лекин узунроқ давр, базавий нуқта ўлароқ 2019 йил сентябри олинса, сўмнинг реал самарали алмашув курси 5,9 фоизга мустаҳкамланган. Савдо-ҳамкор давлатлар инфляция даражаси ва миллий валюта курсининг сўнгги ойда юқори даражада шаклланганлиги реал самарали алмашув курсининг қадрсизланишига сезиларли ҳисса қўшган. Эъти
Охирги уч йилда сўм реал алмашув курсининг Россия рублига нисбатан мустаҳкамланиши 25,9%ни, қозоқ тенгесига нисбатан 22,7%ни, Хитой юанига нисбатан эса 9,3%ни ташкил этган. Ҳисоб китоблар 2022 йилнинг январь-февраль ва март ойларидаги ўзгаришларни ўз ичига олмаган. Саналган уч мамлакат билан Ўзбекистон энг катта савдо айланмасига эга ва айнан шу мамлакатлар билан ташқи савдода салбий сальдо фақат
Иқтисодий фаолликнинг тикланиши ва нефт нархининг юқори даражада сақланиб қолиши шароитида 2022 йилда ҳам асосий савдо ҳамкорларимиз миллий валюталари алмашув курсларида кескин ўзгаришлар (доллар индекси ўзгариши таъсиридан ташқари) кутилмаяпти. Бу ўз навбатида, миллий валютамиз алмашув курсига ҳам ташқи босим эҳтимолини пасайтиради, реал самарали алмашув курси ўзининг узоқ муддатли тренди доирас
Ушбу қарор 2020 йилдаги пул-кредит сиёсати юмшатилишининг иқтисодиётга таъсирини сақлаб қолиш, шунингдек, макроиқтисодий барқарорликни таъминлаш ва 2021 йилнинг I ярмида иқтисодий фаоллик тикланишининг давом этишини қўллаб-қувватлашга қаратилган нисбатан қатъий пул-кредит шароитларини таъминлаш мақсадида қабул қилинди, дейилади шарҳда. Айрим иқтибослар: - Тадбиркорликнинг бир қатор соҳаларида и
